Búfræðingurinn

						55

en mæðrum.Þeir yoru alLir hvítir og kollóttir að mestu.Dalitlir huiL

ar saust þó á sumum .hrútunum.Líkur eru til,að meiri munur hafi verið

4 íslenzku lömbunum og einblenui.ngmirm fracian af sumri en uK -haustið

Engar vigtir eru þó til,sem sanna þetta þetta,og ekki var sa munur

áberandi hér á Hvanneyri,þegar fé yar rekið á f rjall.Einbl.eudings-

skrokkarnir þóttu failegri,einkum á bakið,en h;ja íslenzku samanburð-

arlömbunum.

Um einblendingsræktina fyrir norðan hefi ég engar skýrslur,

en fullyrt er,að þar hafi munurinn á lömbunum undan brezku hrútunum.

og íslenzku samanburðarLömbunum verið ermþá minni en á,Kvanneyri.

Hiðurstöðurnar eru því ekki glæsilegar,en væntanlega vérður tilraun-

unum haldið áfram,því að ébyggileg reynzla um þýðingu þessarar kyn-

blöndunar,er ekki fengin með þeim athugunum,sem gerðar bafa verið.

torir Guðmundsson.

gjörefni og fóðrun.

Efni þau,sem á erlendum málum kallast vítamín,hafa. á íslenzku

yerið nefnd ýmsum nöfnum,svo" sem bætiefni,frjörefni,f jörvi o.fi?

Skal hér' notaðnafhið ijörefni.

Hér á landi hefir töluvert verið ritað og rætt^um fjörefni hin

síðari árin,og virðist almenningur hafa talsveróan áhuga fyrir því

að afla sér fræðslu og vitneskju um þau.Megnið af því,sem^fram hefir

komið á þessu sviði,hefir þó verið sagt eða skrifað með sérstöku til-

liti til manneldis og mannlegrar heilbrigði ,en um þýðingu^f jörefnannc:.,

fyrir búf.iárræktinahefir mikið minna verið rætt og ritað.Her skal því

reynt að skýra fra þvi,hvað serfræðingar í foður-og heilsufræöi bu-

fgárins segga um f^örefni^og hvernig þeir telja;aö- afstcðu þeirra í

hunaði og buvísindum sé háttað.Verður að sgalfsögðu^farið eftir er-

lendum heimildum og rannsóknum eingöngu,þvi að her á landi hafe engar

"tilraunir,viðvíkjandi þýðingu og nauðsyn fjörefnanna í búfjárræktiuni,

verið gerðar.

Þegar talað er eða ritað um f:jö'refni,er oft byrfjað^.<á. að skýra

íra því,að fólk,sem nær'ist á m.jcg einhæfri fæðu,geti orðið sjúkt og

°heilbrigt á ýmsan hátt.tað er skiljanlegt og eðlilegt,að þannig se

byrjaðjþví að menn hafa.ei.nmitt afláð sér hinnar fyrstu vitnejskju um

íjorefnin með rannsóknum á þessum sjúköómum.Söúkdóinararmsóknirnar urðu

syo tilefni þe'ss,að bráðlega var farið gð^gera kerfisbundnar fjörefna-

^ilraunir með ýms lítil dýr,svs. rottur,mýs,marsvín,hæns^og dúfur.

¦Pað eruSyrst og fremst þessar tilraunir, sem, haf a leitt í ltiós-,þær

^llverulegu staðreyndir um. f .jörefni, sem nú eru kunhar.Lað skal þó tek-

io fram,að náið samband hefir 4valt haldist•með tilraimastarTseminni

°g reynzlunni,sem aflast við rannsókn á næringartruflunum,sem af fjör-

efnask9rti stafar og. fram koma hjá mönnum.

D-yratilraunirnar sýhdu fl,iótlega,að f^o'refnaþörfin var al.l mis-

munandi,eftir því hvaða. dýrategund var um að ræða.tað var þe-s"svegna,

að orannsö'^uðu máli,óliklegt,að ni^urstoður þær,sera fengnar eru með

athugunum á mönnijuu og fyrnefndum dýrategundum,gildi einnig .begar Wi^„

^ufe er-^að ræða.SÚ staðreynd,að gerð meifcingafærcanna er að ym.su leytí

^lik^hjá hinum algengari búf járteguiidumC j'órturdýruœ og hrossum) og

smadyrum þeim,sem notuð  oru við aðurnefndar ígbrefnatilraunir,styð-

u^ einnig þá skoðun^-f

i^að er bvífaugljó"st mál,að til þess að komast nð raun um þýðingu

^Oorefnanna. i;búfjarræktinni,er nauðsynlegt að gera beinar fóörunar-

l^l^aunir á búfé.En ef slíkar rannsóknir eiga að vera nákvæmar--og

^"yggilegarjhljóta þær að verða umsvifamikiar og mjög dýrar.síðustu

^m hafa þo verið gerðar nokkrar tilraunir á þessu sviöi,og hafa

Pser m.a. leitt^í ljos,að. fnörefnaþörf búf járins er einfaLdari og fá-

>rotnari en líja mönnum og tilraunadýrum beim,sem óður var.ámlhhst.

ttisiegt af því,sem síðar verður vikið. a"ð,er byggt a niðurstöðum

pessara rannsókna.

{ v* "4^inn "bóginn skal lögð sérsbök áherzla á það,að þýðing f jörefna

s .9ufDarræktinni er tvíþætt.Annarsvegar er fnörefnaþörf sicepnunnar

af^ a  a3? °S ^nrií þessara efna n vöxt hennar og þrif,frjósemi og

--LUrðagetu.Hins vegar verðux/ einnig að taka tillit til þeirrar vöru