40 _*_a__rspknir bessar hafa aðaliega verið,frai_Lkvæmdar af hollén__kum og ameriskum ylsindainönnum.Sérstaklega má nefna Hollendinginn 8:jolleraa og sarayerkamenn haiis. Rgtt er að athuga nokkuð ein-kenni doðans,því eo þau eru mjög mismunandl. Ég skalvFyrst lýsa nihum ~ven3u 1 egu einkennum hans. Oftast veiknast kyr af doða skommu sftir burðinn,venjulega á fyrstu -. ,-.__ . r.'.' ______ _ _ » .'____ _-.___¦ . _ -1_____¦_. •___ _ _, _._____k ._.__ það góðar mjólkarkýr,velmeðfarnar,ser_ fá doða,og venjulega ,er^þær standa upp á sitt bezta,hvað nythæð snertir éða að 4. og 5. kalfi. Sftirtektarvert er það einnig.ac þær kýr,sen_ gengur burðurinri vel. fá frerr.ur doða en hinar,sem eiga hart í.Stritlur og fyrsta-kálfskvxg- ur fá rtgög arjalcLan dcða. Fyrstu einkenni doðans eru slystarleysi eða í'ulikomið átleysi, tregar og oft nokkuð harðar hægðir eða hægðaleysi.íCýrin verður- óróleg étjaklar og stendur gleitt með framftetur.TJpp úr þessu fer kyrin að- riða að aftan og titringur kenur í hana. og loks dettur hún ,gerir tilr neöri kfjálka^á óótubarminn eó.a golfið eða hún liggur á hliöirmi og teygir frá sér allar fætur.Augun eru dauf,vot og^innfallin,hornhimnan tilfinningalítil eða tilfinningalaus,þannig að kýrin lokar ekki aug- unurri,]iott hornhimnan sé snert-kýrin íiggur sem dauð væri.Slagæðin finnst ógreinilega og eru hjartaslögin venjulega tíðari en eðlilegt er..Cndii_nin er erfið,og oft heyrast stunur 0{? korr.Kokið er lamáð og kýrin getur þvi ekki 'kyngt, sléfan rennur bvi. fram úr henni.Komið get- ur fyrir.að munnvatn og. fóðura'gnir lendi i barkanum,enda eru þess dæmi Kýrin kastar ekki af ser þvagi,vegna þess að blaðran er lömuð.Mjolk- urmýndun er lítil eða -engin.LÍkamshitinn er ..venrjulega lægri en eðli- legt er og munar oft 1-2" gráðum ,'stuhdum meifi&.Eyru og fætur eru oeðli- lega köld. J?etta^er sú tegund.,doða,"sem aifgengust er,og koma þessi einkenni oft fram á skömmum tíma!.;--jafnvel 1^-2. kíst. Önnur tegund doð- ans er með þeim hætti,að aðallegaber" "a lömun meltingafæranna(vamba- lömuiijtregða á saur og þvagi),kyrin getur staöið,en er þunglstmaleg.. og reikandi?ef hún hreyfir sig.ÞriðJa. tegundin er þannig,að' Í_ýr_j.ár liggja að visu og geta ékki staðið~upp,en hald'a hofði,eru líflegar í augunum^og nórtra .nafnvel öðru hvoru._Fjórðu"tegundinni fylgja krampar mikill óroleiki .'og jafnvel æði.Krampárnir eru stundum -í ölium vöðvum likamans,en oftar aðeins í höfuð- og hálsvöðvum.Þessari 'tegund doða fylgir oftast^aukinn líkamshiti._ Eg vík nú aftur að þeirri sko"oún,sem fyr"var minnst á,að doðinn stafi af kalsíumskorti í blóðinu-.~i3-ða röskun á kalsíumjafnvægm.nu í — likamanum.Mönnum ber saman.um það,að prýðilega hafi tekist'að lækna j^s..______ i___' _:_ _-i__._ ______._______ __ .'-. L /_______.________ ' -u i . _, _• _. ._,.... tilraunir með þessum upplauonum,"bg getur hann þess^að ar^A 1931 bafi hollenzkir dýralæknar notað þessa^-íækningáraðferð í 2oocvtilfellvmi., sem hann veit um og haí'i gefist mæta vei. ___ ( ' Próf. Hupka(við dýralækviaháskó.lann í.Hahn'over) hefir reynt káls- lumlækningu á 8^ doðaveíkum kúm ag komu t'il greina allar þær 4- tegund- ir doðans,sem ég hef i_.getið/um.Hja f lestum. þeafíara kua(32) kom cloðinn í ljós með hinum^venjulegu /.inkeiinum':máttleysi,getuleysi tii að standa uop og móki.27 kýr átu- ekki ,riðuðu 'að aftan,en Kátú-samt' stáðai.ð.13 gatu ekki^staðið upp,héldu samt þöfði ,dg voru lifiogar í áúgunum. Nokkrarkýr höfðu fengið doöann rétt fyrir ,bur__nn og enn nokkrar höfðu krampadoða og^halfgert æði.Hupka; notaði allt að 3o g af hreinu kalsíumklbrið pr. kú uppley.st íj3oo g af eimdu(destillereðu) vatni, ennfremur kalsiumklorið 4o g + 15 g magnesíumklérið uppleyst í 4oo g
Beinir tenglar