Búfræðingurinn

						III

' ¦ •      41

af eimdu vatni.hessar upplausnir eru hitaðar upp í bloðhita( 3-5-39°),

aður en þeim er dælt inn í blóðið;er þeim ýmist dælt í hálsæöinu

vvVona .jugularis; eða _) mjolkuræðinaO/'.mamriaria externa),og er aherzla

logð a það,að vökvinn renni hægt ihh.Huþka lætur^mjög vel af áraiigr-

inum af þessum kalsium-inndæiingum,sérstaklega þó hrja í'yrstu tveirnur

flckkunumtkúm með venjulegum doðaeinkennum og þeim kúr:.. ,sem ekki voru

mjög mattlausar,þ.e.a.s.riðuðu að aftan,en gatu samt staðið.Eatinn

kom strax í ljós nokkrum mínútum eftir inndælingu eða í mesta lagi

eftir 1/2 kltíma.3«flokKurinn,kýr,sen...ekki gátu staðið upp,en höfðu

að öðru leyti ekki doðaoinke.iini,voru nokkuð sc±n± til,það liöu nokkr-

ir(3-5) kítimar og í ^niffium tilfellum 1-2 'd-agar ,þ?ngað til kýrnar

stoðu^upp.!6 af þessum kúm fengu nýja kalsíurr.inndælingu daginn eftir

og stoðu þa upp ca.15 mín. seinna.V±ð.krampadoðá^reyndist kalsium

einnig vel. Hupka telur,að lækna megi allar;tegundir doöans með kals-

íumi.nndælingu og að kalsíumlækningin haf± þá kosti fram yfir loft-

inndælingu,að kalsíum verki mikið fyr og h£tur og' hafi engin ahrif

a júgrið,en cins og kuiinugt er getur það komið fyriy,að,kyr fai ,jug-

urbólgu eftir doða,ef hreinlæti's er e-kki/gætt við loftinndæiingu :;.

júgrió.þessi aðferð(kalsiuminndæling_jL. bloðið) hefir,að þvi ér-eg

bezt'veit,ekki verið reynd hér á landi ennþá.

Doðinn hefir til þessa verið læknaður-.með _ jof tinndælir.gu(doóa-

dælu),og má segja,að sú aðferð hafi reyn'st bér ágæt.loga^ef rett- hefix

veri_ð- á haldið.Þratt fyrir £>að_/að lækningaraðf erð" þessi gr-alþekkt

og hefir verið notuð hér'í aratugi,þá-fínnst/mér sámt rsttsnCKkrar

upplýsingar um það,hverni^ henni.er'beitt.

Fyrst ber að athuga það,að in±ög er naaxðsynlegt,að kyr seu dœldar

undir eins og doðaeinkenni sjást.Þvi seinna sem dcðaveikar kýr eru

<Jæidar,þeiiri mun verri eru batahorfuxnar.Þessvegn;?-_?ttu doðadæhur að

vera til á sem flestum Dæjum, sérstakiega þar. sem strjálbý-lt er.Qft

fer dýrmætur tíml til einkis,þegar sæk±a þarf doðadælu langa leið.

ka er þess einni.g að gæta,að doðfnn kemur fram ,á Eismunandi hátt,sbr.

bað sem hér hefir verið sagt '"að framan um hinar 4 teguhdir /coa_af-

brigði doðans.Doðadælan er svo þekkt 4ha.ld"1aA..é.g sé- ekki ástæðu til

að"lýsa henni hér.Þegar kýrin^er dæld,er bezt að-hún liggi á hliðina

(ef hún getur ekki staðið;,því að þannig er hægast að komast að ,júgr

aða..Jaómull í málmhóLk-^þannysem /&.  dæiunni er yog^'lof.tið hreinsrst í^

b^mullin er té-kin.úr,þiegar/bú±ð er¦ að nota clæluna.Fyrst-er"dældur sá

Dugur'helmingur,sem ni.ður veit óg slðan sá/efri.Áður-en mjólkurpípunni

er atungið upp/í spenann,er sfrokið af spenaþroddinum me-ð.bómull eða

breinni rýju. vættri i. lysplvatni..Hver/jú"g,|irf iorðungur er dælaur

stifur og síðan bundið fyrir sp'enarín úieð léref tsræmu. Gott er nudda

hvern_júgurfnórðungmeð lófunijm,þegar^háhn hefir yerip dældur rneð

lofti;loftið nafnast_betur í júgrinu: a þamí hátt.Böndin eru tekin- af_

spenunum eftir ca.1/2 .kltíma og spenarnir „nu.ddaðir -milli "fingranna,

svo.^að blóðrásin örv±st,og hringvb,ðvi spenarásarinnar "dragist bouxir

saman.>egar"l)úið er_ að^dæla;oúgrið7þarf-að^hsgjæða k:mnii,þax.Ln±g að.

bun liggisom réttu'st á brjóati og_Jcvlði'írri*-,bt5ygða    um hné og

hækil.Gott er-að .troða heý'pokum utan með kúnni o'g skorða hanr. þannig.

±il |>ess að 'styrk'ja'starfsemi hjartrarís", er'gott að spraúta inidir húð-

lna(a hálsinum; 53-8 g af ^offei/ni(Opffeinum"'natrio-salicylicurn) lcysi

uþp í."15 g af eimdu vatni.Verra ervað^'nota kamfóruolíu,vegna"þess að

bragð kemur"7af kjötinu,ef iðga þarf kúnn±-EÍihs og kunhugt er,kemur

natinn oft fljótt eftir ±oftinndælingu,eftir nokkra kltama,jafnvel

eitir 1 kltíma,þegár bezt lætur.í.ú vil..ég biðja menn um að veita því

o.thygii.að .ekki ma rjúka stráx í «ð mjolka kunavþó- að bati sé kominr^,

^yrin^ se staðirv upn"/Og byrjuð að ptRtraKÚna a /að mtjól,ka^l fyrsta

^Sgj-kjþegar 12 tlmar fru 'liðnir fró. ir.iadæTingu.Þess ¦ erd uiörg dæmi,að

^um hefir sTegiö niour afTur^Tvegn^ þtír.s.'a'opær voru mriólkaðar of

s^emma.Komi batinn ekki eftir^l.Or.12 kltíma,þá^þarf að' toga allt loft

C? D'Ugrinu. og mjolka'^úr því þá mpólk,sem i  því kann áð veraisíðan «r

^u?rið fyllt aftur með lofti á sfima hátt og þegar hefir verið lýst.

, ?upsyniegt er að snúa kúnni,ef hún iig'gur lengur en 12 kltíma,svo

a(J hun^liggi' ekki pf lengi á •spihu. hlið.' .....'

Kyr;sem fengið hafa d.oða Jog  er batnað,eru oft lystardaufar fyrst

a eftir og er saUrinn úr slíkum kúm oft fremur harður.í slíkuni