51 C&.k i Her skulumgefnar nokkrar stuttorðar leiðbeiningar \m ýmis- -,°gt,er við kemur jarðrækt. 1. Framræsla. Framræsla er alltof víða vanrækt hér á landi.Grasfræ kemur illa ^PP og eyðilegst fljótt,ef landið er of blautt og áburður kemur^að l.itlum notum.i>ar sem tún eru mjög raklend,vex litið af góðuiii fóour- 3urtum(miðað við ræktað land),en mikið af storum,elftingu,hofsóley, ^afnaklukku o.fl. af miður goðum jurtum.Viða ættu inenn að láta það sitja fyrir að ræsa fram votlend syæði í túnum sínuœ,fremur en að Pfnja sig út um mýrar og móa með nýræktina.Áður en farið er að^vinna ^ýræktina os sá í hana fræi og nburði?verður ræktunarmaðuriun ávalt ^ð fullvissa sig un það,að húri sé nægilega þurr. Framræsla er gerð með opnum skuróum og lókræsum. Opnir skurðir eru hentugri þar sem jarðvegur er m.jög laus,þeir leiða^beturTurtu yfirborðsv-atn^og þar sem uin mikið vatn er að ræöa ^•d. úr mörgun lokræsumjþurfa lítinn halla 1 : 3oo - i:looo eða minna. hokræsi leiða betur vatn að yatri til undir klakanum og sundur- skera ekki yfirborð landsins til óþæginda við vinnu.Þau þurfa talsverð- ^ö- halla eða um l:2oo-3oo,nema pípuræsi,er þurfa minni hálla. Bezt er við franræslu að nota b_pði opna skurói og lokræsi;opna skurði til þess að taka við yfi.rbofð~svatni og ræsavatni,en lokræsi til þess að^þurrka milii opnu skuróanna. Eftir^þvi' sem .•jarðvegurinn or meira vatnsósa,dældóttari og flatari eftir þvi þurfa opnu skurðimir að vera þéttari.Yfirlœitt nun varla •^aðlegt að hafa spildur á milli opinna skurða breiðari en 15o-2oo m, ^ sum staðar þarf að fara, niður 'í 4o-6o m.Milli lokræsa má oft hafa ^•5-25 mbiiðað við að þau séu l,lo-l,2o m djúp.iÞar sem landið er hálf- Purrt og valllendiskennt,má ræsa gisnara. P/pnu skurðirnir þurfa helzt að grafast ofan á fastan^grundvöll, en ay öðrum kosti ekki grynnra en um l1/4 m.Flái þeirra £ myrarjcrö", en Y~Q hana er aðallega miðað^hér^er vanalega nægur 1:J/4,stundum má •3a.fnvel fara ofan í l:J/2,sé .jarðvegur þéttur.Botnbreidð vanal.Jo cm. OT xfl.x2 + bothbr.= breiddin að ofan.Dæmi:Dýpt 1,25 m,flái 1:3/4, D°tnbr.ö,3o m. Breidd að ofan verður þá:l,25 x 3/4 x 2 + 0,3o. Se dyptin l,o m ,flái 1:3/4 og botnbr.0,3o m,þá er br.a.o. l,8o m - 1,5 - i - 1*3/4 - - 0,3o -, --------2,35 - l,o~, - l:/2 - - 0,3o~,--------- l,3o- ¦u A ^egar land er þurrkað,þarf venjulega að grafa opna skurði um g&0 a alla vegu(stundum aðeins 2 eða 3),til þess að varna rennsli inn * svæðið bæði ofanjarðar og í neðan$arðaræðum og til þess að leiða í urtu vatn.Lokræsin(eða opnir þurrkskurðir) eru svo lögð þvert á aðal- ÖSllann og^leiða þau vatnið út í -jaðarskurðina eða aðra opna skurði""a ^sðinu.Slik þverræsla sker betur fyrir vatnsæðar jarðvegsins en lang- Við gröft skurða er það einkum áríðandi að fláinn sé hæfilegur ,S halli botnsins reglulegur.l'ar sem hæðir eru,þarf^að grafa dýpra og ^x1*- skurðurinn þar að vera breiðari að ofan.Fypir óvana menn er gott ao.hafa fláamát,og skal hér lýst máti fyrir flaa 1:3/4. , Tyær T^Slir eru negldar^saman þannig að þær myndi rétt horn(9o°) liri a milli.Önnur fjölin sé að lengd 3/4 af hinni.Þær gætu t.d. verið s 8o *j..?S 6o cm langar.Milli hinna frjalsu enda þeirra er nu negld ska- i)ol og er þa myndaður þríhyrningur.Ofarlega í 8o cm f^ölina er settur •þ^-Sli og um hann bundið spotta með steini eða járnbút í öörum endanum. ^gar mata skal flaann.,er skurðmátið sett þannig í hliö skurðarins, 0 8o cm fjölin er^lóðrett^spottinn segir til um þaö),þ^á skáf'óölin o segja til um fláann. Se landið ekki mjög mishæðótt,né skui'ðurinn ^°g,langur má fá .jafnan halla á skurðbotninn á eftirfarandi hátt: , l"ypt skurðarins er akveðin i báða enda og þar bundnar þverspítur á Jengur í t.d. 15o hæð frá fyrirhuguðiom skurðbotni. SÍðan eru sigtaðcir c^ nokkrar þversoítur á stöngum þar á milli^Við gröftmn er^höfð l>o ,« löng fjöl og se öðrum enda hennar haldið á skurðtotninum,á^hinn að era i þverspíturnar.Beri hann fyrir ofan þær,þarf að grafa dýpra. ^er+ 1 skurði 1,0-1,5 m á dýpt.^er lagt 8 m^ í dagsverkjen vanur,sæmi- v'Sa duglegur maður grefur i:góðri myrar.jörð 16-2o m^ a dag eða meira. jj"x>fl,að jafna út ruðningi,má ætTa mannmum að grafa og jáfna út ruon- ^gu ur lo-14 m5 á dag.
Beinir tenglar