Heinriclt Karl Marx var fæddur 5. maí 1818 i borginni Trier í Rínarhéruðum Þýzkalands. Hann var kominn af vel mentaðri og 'vel megandi gyðingaætt. Fékk hann því afbragðs- uppeldi, var settur til menta og lagði stund á háskólanám í réttarfræði í Bonn (við Rín) og heimspeki og sagnfræði i Berlín. Er talið, að í æsku hafi tveir heimspekingarnir þýzku, Hegel og Feuerbach, einkum haft djúptæk áhrif á hann. Marx tók doktorstitil árið 1841 fyrir ritgerð um fornspekingana Demókrít og Epi- kúr, en sökum þess, að þá beljaði hatröm alda íhalds og ófrelsis um Þýzkaland, gekk hann árið eftir í baráttuna gegn ófögnuðinum og gerðist ritstjóri að róttæku uppreisnar- blaði (Rheinische Zeitung", þ. e. Rinartíð- indi"), er gefið var út í Köln. Það var þegar bannað árið 1843, og fluttist Marx þá til Par- isar. Þar hóf hann að gefa út tímarit ásamt Arnold Ruge, þýzkum heimspekirithöfundi; nefndist það Deutsch-Französische Jahrbticher" (Þýzk-franskar árbækur"), en af því kom raun- ar aldrei út meira en eitt tiefti tvöfalt (1844). Um þetta leyti kyntist hann kenningum franska jafnaðarmannsins St. Simons um nýtt og betra þjóðskipulag og tengdist æfílöngum vináttu- böndum við Friedrich Engels, og tók hugsun hans við þessi tvenn áhrif smátt og smátt nýja stefnu; hann gerðist jafnaðarmaður, en það var sialdgæft á þeim dögum, enda var hugsunarstefna þeirra manna þá alveg nýbúin nð fá það nafn, er hún hefir borið z'.'Znxi, íafnadarstefna (sociail.'.:"<:). ^ýzkir íhaldsmenn komu ]v'l líi Jeiðar, að Marx vúr vísað burt 12