Almanak alþýðu

						bylting jafnaðarmanna í Rússlandi eru reistir

á   kenningum   hans.

Kenningar Karls Marx's breyttu jafnaðar-

stefnunni í heild úr draumsjónum i vísindi.

öll jafnaðarstefnu-hugsun til þess tima hafði

miðað að þvi að draga upp fyrirmyndar-

þjóðskipulag i framtíðinni, en Marx, sem mót-

aði þessa nýju fræðikenningu jafnaðarstefn-

unnar í samvinnu við Engels, tók sér fyrir

hendur að sýna fram á, hversu þróun auð-

valdsskipulagsins leiðir óhjákvæmilega til þjóð-

skipulags jafnaðarmanna. Hugsanagangurinn er

undirorpinn sögulegri ákvæðishyggju og fylgir

hinni svo kölluðu efnalegu söguskoðun, er lítur

svo á, að hreyfimögn hinnar sögulegu þróunar

séu framleiðsluöflin og breytingar þeirra. Marx-

kenningarnar lýsa því einnig, hversu auðvaldið

sjálft leysist upp að lokum fyrir sívaxandi auð-

söfnun á sifækkandi hendur, fyrir sífelt greini-

legri skiftingu samfélagsins í stéttir, unz eftir

standa hver gagnvart annari einungis tvær

stéttir, eignamenn og verkamenn, auðmenn og

öreigar eða burgeisar og alþýða, og fyrir

síversnandi kjör öreiganna; baráttan milli þess-

ara stétta hlýtur því að enda með byltingu á

þann hátt, að öreiga fjöldinn tekur valdið af

hinni fámennu auðborgarastétt og beitir því

(alræði öreiganna) til að koma á skipulagi jafn-

aðarstefnunnar.

Marx-kenningarnar hafa aflað ser jöfnum

höndum hrifinna fylgjenda og harðvítugra and-

stæðinga, því að þær eru i senn félagslegur

fagnaðarboðskapur og vísindalegt kerfi. Þó eru

þær ekki neitt kreddukerfi, heldur miklu frem-

15