ábyrgð á glæpum þess. El guð hefir vitað fyrir fram pær syndir, sem maðurinn myndi drýgja, pá er ljóst, að hann ber ábyrgð á öllum afleið- ingum pessara synda frá pví, er hann ákvað að skapa manninn. Hin algengu, kristnu rök eru pau, að pjáningarnar i heiminum eigi að hreinþvo syndina og séu þess vegna ágætar. Þess rök eru auðvitað ekki annað en rétt- læting á ástriðum kvalarans; undir öllum kring- umstæðum eru pað mjög léleg rök. Ég vildi mega bjóða hvaða kristnum manni, sem vera skal, að fylgja mér á barnadeild < einhverju sjúkrahúsi til að horfa upp á pær pjáningar, sem par eru polaðar, og síðan halda fram peirri staðhæfingu, að pessi börn séu svo siðspilt, að pau verðskuldi pessar pjáningar. Eigi maður að fá sig til að halda slíku fram, verður maður að gera út af við alla miskunn og samliðan i brjósti sínu. 1 stuttu máli sagt, sa maður, sem heldur slíku fram, verður að gera sjálfan sig eins grimmúðugan og þann guð, sem hann trúir á. Enginn, sem trúir því, að alt sé til góðs í þessum þjáða 'heinú, getur varðveitt siðferðisverðmæti sín óskert, þar sem hann hlýtur alt af að vera að leita að afstíkunum á pjáningu og eymd. Motbárur gegn trúarbrðgðum. Mótbárur gegn trúarbrögðum eru tvenns kon- ar, vitsmunalegar og siðferðilegar. Vits- munalega mótbáran er sú, að pað er engin ástæða til að ætla, að nokkur trúarbrögð séu sönn; siðferðilega mótbáran er sú, að trúar- legar sampyktir eru til komnar á tímum, þegar 53