almætti sínu, hafði orðið „guð" fullkomlega ákveðna merkingu; en fyrir aðsúg skynsemis- sinna hefir orð þetta bliknað meir og meir, unz nú, að heita má vandséð, hvað fólk á við, þegar þaö heldur því fram, að það trúi á guð. Við skulum taka í röksemdaskyni skil- greiningu Matthew Arnolds: „Afl, annað en vér sjálfir, sem miðar að réttlæti." Ef til vill gætum vér gert þetta enn óákveðnara og spurt oss, hvort til séu nokkrar líkur fyrir tilgangi í alheiminum utan tilgangur lífsver- unnar á yfirborði þessarar reikistjörnu. Venjulegustu rök trúmanna um þetta efnj eru í aðaldráttum þessi: „Ég og vinir minir erum ákaflega gáfað og dygðugt fólk. Það er varla hægt að ímynda sér, að slíkar gáfur °S dygðir hefðu getað orðið til fyrir eina saman tilviljun. Þess vegna hlýtur einhver sá að vera til, sem er eins gáfaður og dygðugur og við og sett hefir alheimsvélina í hreyfingu með þeim tilgangi að framleiða okkur." Því miður finst mér þessi röksemd ekki eins áhrifa- mikil eins og þeim finst, sem bera hana fram. Alheimurinn er stór. Samt sem áður, ef vér eigum að trúa Eddington, þa eru hvergi ann- ars staðar í alheiminum eins skynsamar verur og maðurinn. Ef vér hugleiðum samanlagt rúm- tak efnisins í heiminum og berum það saman við þann hluta þess, sem viti bornar verur mynda, þá sjáum vér, að hið síðara stendur í hverfandi hlutfalli við hið fyrra. Þar af leiðir, að enda þótt það sé ákaflega óliklegt, að lög tilviljunarinnar framleiði skynsemihæfar líkams- heildir úr handahófsúrvali af frumeindum, þá 55
Beinir tenglar