fremur auðvirðilegu takmarki á þessari jörð og muni mjakast aftur á bak gegn um enn auðvirðilegri stig í áttina til allsherjardauða. Ef þetta eru kallaðar líkur fyrir tilgangi, þá verð ég að játa, að sá tilgangur er ekki beisinn í mínum augum. Þess vegna sé ég enga skynsamlega ástæðu til að trúa á neins konar guð, hversu óljósan og pervisalegan, sem menn hugsa sér hann. Ég læt hinar fornu háspeki- röksemdir eiga sig, með því að trúvarnarfræð- ingar sjálfir hafa hætt að hafa þær um hönd. Sálin og ódauðleikinn. Sú áherzla, sem kristindómurinn leggur á einstakiingssálina, hefir haft djúp áhrif á sið- fræði kristinna þjóðfélaga. Þessi kenning er í grundvallaratriðum skyld kenningum Stóu- manna og spratt upp á sama hátt og kenning þeirra, i þjóðfélagi, sem hafði gefið upp póli- tískar vonir. Hin náttúrlega hvöt kröftugs per- sónuleika með heiðvirðilegri lyndiseinkunn er að reyna að gera gott, en ef hann er sviftur öllu pólitísku vaidi og öllum möguleikum til áhrifa á rás viðburðanna, þá hrekst hann frá sinni eðlilegu stefnu og kemst að þeirri niðurstöðu, að hið mikilvægasta sé að vera góður. Það er þetta, sem átti sér stað í frum- kristni; það leiddi til hugtaksins um persónu- legan heilagleik, sem væri óháður þjóðþrifa- starfsemi, úr því heilagleiki varð að vera á- stand, sem hægt var að öðlast, þótt fólk væri vanhæft til góðra verka. Þannig urðu félags- legar dygðir útbyrtar úr kristilegri siðfræðL Enn þann dag i dag álíta sannkristnir menn. 57
Beinir tenglar