Almanak alþýðu

						stök áhrif á liegðun maiins. Postular hins írjálsa

vilja halda því fram, að maður geti komist hjá

því með viljapreki að drekka sig drukkinn, en

þeir halda því ekki fram, að þegar maður er

drukkinn á annað borð, geti hann borið fram

orðin „brezka stjórnarskráin" jafn-skýrt og ef

hann væri algáður. Allir, sem haft hafa saman

við börn að sælda, vita, að hæfilegt mataræði

er betur til þess fallið að gera þau þæg en

mælskuþrungnustu predikanir veraldarinnar.

Einu áhrifin, sem kenningin um frjálsan vilja

Jiefir í reyndinni, eru þau að hindra fólk frá

því að lata slíka hversdagsþekkingu leiða sig

að skynsamri niðurstöðu. Þegar einhver maður

hegðar sér oss til leiðinda, þá kjósum vér að

líta á hann sem slæman mann, en neitum að

horfast í augu við þá staðreynd, að hin leið-

inlega hegðun hans á rót sína að rekja til um-

liðinna orsaka, sem ná iðulega aftur fyrir fæö-

ingardag hans, ef vér gefum oss tíma til aö

rekja spor þeirra nógu langt, og þannig ó-

mögulegt að kalla hann til ábyrgðar, hvernig

sem  vér  beitum  ímyndunaraflinu.

Það kemur aldrei fyrir, að maður með-

liöndli bifreið sína eins heimskulega og hann

meðhöndlar aðrar mannlegar verur. Vilji bif-

reiðin ekki fara af stað, þá ásakar hann hana

ekki um synd vegna sinnar leiðinlegu hegðunar.

Hann segir ekki: „Þú ert slæm bifreið, og mér

dettur ekki í hug að láta á þig meira benzín,

fyrr en þú i'erð ai' stað." Hann reynir að finna

út, livað er að og laga það. Sams konar aðferö

til að meðhtíndla mannlegar verur er alítin

gagnstæð sannindum  vorrar hoilögu trúar. I>að