orðum: Þvi að heilögum anda og oss hefir litist" (Postulasagan XV., 28.). Þessi tegund einstaklingssannfæringar um smekk guðs og skoðanir getur samt sem áður ekki staðist sem grundvöllur neinnar stofnunar. i þessu hafa einmitt helztu vandkvæðin legið, sem mót- mælendur hafa átt við að stríða: Nýr spámaður gat haldið því fram, að opinberun hans væri upprunalegri en forgöngumanna hans, og það er engin átylla til í viðhorfi mótmælendatrúar, sem fái ógildað þá staðhæfingu hans. Af þessu leiddi, að trú mótmælenda sundraðist í aragrúa sértrúarflokka, sem tróðu hver öðrum um tær; og það er ástæða til að gera ráð fyrir því, að eftir hundrað ár muni kaþólskan verða hinn eini fulltrúi kristindómsins, sem nokkurs gæti. í kaþólsku kirkjunni hefir innblástur af þvi tagi, sem postularnir nutu, fastan samastað; en það er viðurkent, að fyrirbrigði, sem eru dá- lítið svipuð guðlegum innblæstri, geti alt eins vel verið innblásin af djöflinum, og hlutverk kirkjunnar er að greina þar á milli, alveg á sama hátt og það er verkefni listasérfræðings að þekkja upprunalegt Leonardo-málverk frá eftirlíkingu. Á þenna hátt verður opinberunin stofnuninni undirorpin og sniðin til þannig, að hún falli í ljúfa Iöð við kirkjuna. Bersýnilega verður rettlætið um leið undirorpið stofnuninni. Réttlæti er það, sem kirkjan geldur samþykki sitt, óréttlæti það, sem hún geldur ekki sam- þykki. Sá hluti réttlætishugmyndarinnar, sem nokkurs gætir í reyndinni, er þannig réttlæting á andúð hjarðarinnar. Þess vegna virðast hinar þrjár mannlegu 71