Almanak alþýðu

						hvatir, sem trúin felur í sér, vera ótti, mont

(conceit) og hatur. Það má þvi segja, að til-

gangur trúarinnar sé sá að ljá þessum ástríðum

virðulegt yfirbragð, svo fremi að þær renni í

ákveðnum farvegum. Sakir þess, að þessar á-

stríður auka yfirleitt á mannlegt böl, eru trú-

arbrögðin til bölvunar, með því þau leyfa

mönnum að láta hindnmarlaust eftir þeim, þar

sem þeir myndu að minsta kosti hafa stjórn á

þeim að nokkru leyti, ef þær væru ekki frið-

helgar. Ég get ímyndað mér, að mótbárur rísi

gegn þessu atriði, enda þótt þær komi ef til

vill ekki frá hinum rétttrúuðustu játendum, en

engu að síður athyglisverðar. Það mætti segja,

að hatur og ótti væru samrunnir eðli mannsins;

þessar ástriður hafi alt af og muni alt af búa

með mannkyninu. Hið viturlegasta, sem hægt er

að gera við þær, sé að beina þeim inn í á-

kveðna farvegi, sem siður eru skaðlegir en ef

þær fengju útrás í sumum farvegum öðrum.

Kristinn guðfræðingur gæti sagt, að meðhöndl-

un kirkjunnar á þessum ástríðum væri í líkingu

við meðhöndlun hennar á kynferðishvötinni,

sem er kirkjunni til sorgar. Kirkjan reynir að

gera holdlegan losta óskaðlegan með því að

kvia hann inni í viðjum hjónabandsins. Þannig

rná líka segja, að úr því hatrið er samrunnið

mannkyninu á annað borð, þá sé affarasælla

að beina þessu hatri gegn þeim, sem eru veru-

lega skaðlegir, og það er nákvæmlega þetta,

sem kirkjan gerir með réttlætishugmynd sinni.

Qegn þessari skoðun eru tvö svör, — annað

er tiltölulega grunnfærið; hitt stefnir beint að

róium  málefnisins.  Grunnfærna  svarið  er  það,

72