17. júní

						Eirikur J. Eiriksson:

Umheimurinn og vérvg§

Afstaða vor íslendinga til umheimsins er mjög með sérstökum

hætti og valda því einkum landfræðilegar aðstæður. Viðleitni vor hlýt-

ur þessvegna að beinast að sem nánustum kynnum við umheiminn. En

einangrun landsins og sérhættir þess valda því, að vér verðum við þau

kynni að velja og hafna á annan veg en erlendar þjóðir, sem lifa í

sambýli við svipuð kjör.

Ungmennafélögum hefir oft verið fundið að sök, að þeir gæfu at-

burðum og andlegum hræringum erlendis of lítinn gaum. Þetta er

að nokkru rétt, en þó ekki að öllu. Þess er fyrst að gæta, að ungmenna-

félagsskapurinn er sniðinn eftir erlendri fyrirmynd upphaflega, enda

þótt .eiginlegar ástæður til þess, að menn stofna til • hans, séu sérís-

lenzkar. Fór svo, sem alltaf/ er giftusamlegast hefir tekizt til um ís-

lenzk málefni, að íslenzk framtakssemi og starfsorka fann sér farveg

í erlendum, tímabærum félagsformum.

Vér Islendingar höfum löngum gumað af menningarlegu sjálf-

stæði voru og að miklu leyti með réttu. Vér höfum oft borið gæfu fcil

þess að bægja burt erlendum ómenningarstraumum. Eigum vér því að

þakka, hve samfelld er menningarsaga vor og bókmenntaþroski. Á hér

íslenzk alþýða mest lof skilið, en „menntamennirnir" hafa reynzt mis-

jafnir. Annarsvegar hafa þeir, á síðari öldum, flutt inn erlend menn-

ingarverðmæti og heimsskoðanir, án þess að velja og hafna með hlið-