Jazzblaðið

						fór til New York og gekk í stóra dans-

hljómsveit. Þið gætuð látið hann reykja

Marihuana einu sinni eða tvisvar, til þess

að krydda söguna méð, og taka fram, hverja

hann elskaði og svo framvegis. Segjum, að

hann sé að leika við einn af hinum frægu

stöðum aðalsins, til dæmis Waldorf Astoria,

og að milli dansþátta mundi hann mæta

dóttur einhvers ríkisbubbans, og úr mundi

verða ást, og vinur vor mundi aldrei fram-

ar þurfa að pæla í danshljómsveit, heldur

liggja í hamingjusömu hjónabandi uppi á

þiljum á seglsnekkju eiginkonunnar kvöld

eftir kvöld afganginn af ævinni, sem mundi

verða  löng  og farsæl.

En þessi saga getur ekki farið á þann

veg. Þetta verður að vera saga ungs manns,

sem, án þess að vita gerla hvað það var,

átti í fórum sínum gáfuna til þess að

skapa tónverk eins eðlilega og af eins mik-

illi mælsku eins og — ja, segjum Bach.

Það var ekki unnt að ýta Rikka Marteins

að því að Ieika nákvæmlega það sem skrif-

að var handa honum. Heldur var hann

vanur að sitja og renna saman við heild-

ina, en þegar röðin var komin að honum,

eða hvenær sem hann sá sér færi, var hann

líklegur til að spretta úr spori og skapa,

upp úr þurru, einhverja þá ferskustu og

hugmyndaauðugustu tónkafla, sem nokkur

maður hefur nokkurn  tíma gert.

Vinur okkar er, eins og mér þykir mikið

fyrir að segja það, listamaður, sem sligast

undir þeirri erfiðu byrði, sál listamanns-

ins. En hann hefur ekki til að bera það

sem ætti að fylgja — en ég geri ráð fyrir,

að sjaldan geri — hæfnina til þess að

halda líkamanum við líði á meðan andinn

heldur í áttina til þess, sem verða vill.

Hann fer í mola, og það ekki með neinu

káki. Það verður svo algert, að hann drep-

ur sjálfan sig í leiðinni.

Fyrsta bók.

í fyrsta lagi hefði hann kannski aldrei

átt að leggja lag sitt við negra. Það fékk

honum skrítnar tilhneigingar, sem hann

síðan komst aldrei yfír. Þær Iýstu sér í

ótaminni tjáningu, hann fór hiklausum

skrefum að markinu, með æsingi, fullum

hálsi, ef svo mætti segja, og það bætti

ekki úr fyrir honum í síðari viðskiptum

við eigin kynþáttarbræður hans, þá, sem

siðmenningin hafði tuktað til og fellt í

mót,  þá,  sem  geta  haldið  sér í  skefjum

og leikið nákvæmlega það sem samið er

handa þeim. En hvort hann hefði eða hefði

ekki átt að gera það, skiptir ekki máli nú

orðið.

Hann bjó í Los Angeles frá því hann

var átta ára gamall — í þeim hluta borg-

arinnar, sem ekki hafði neina merkjan-

lega stéttarvitund né reyndar nokkra vit-

und af neinu tagi. Hann bjó þar í íbúð

hjá frænku sinni og frænda (bróður og

systur, ekki manni og konu) og hann átti

eigið rúm í tómri geymslu neðanvert við

ganginn. Oftast var hann einsamall.

Frændi hans var í kjötvinnslustöð og

frænka starfaði í buxnagerð. Við einstaka

tækifæri hafði hann fallegar buxur upp úr

atvinnu frænkunnar, og frændinn borgaði

húsaleiguna og keypti að nokkru leyti í

matinn. Hvorki frænkan né frændinn voru

heima meira en eitt eða tvö kvöld í viku.

Þau lifðu sínu lífi, hvort út af fyrir sig.

Aftur á móti var Rikki hér um bil allt-

af heima. Hann las stöðugt bækur af bóka-

safninu og valdi sér þær af handahófi.

Hann las hratt, allt hvað af tók hverja

bókina eftir aðra, gerði sér enga rellu út

af efninu. Það var eins og honum hefði

verið spáð, að ef hann læsi í það minnsta

eina bók á dag, hvaða bók sem verkast

vildi, mundi eitthvað afleitt koma fyrir

hann. Og sennilega hefði sú orðið raunin

á. Ef hann hefði ekki hellt sér niður í lest-

urinn, myndi áhyggjur hafa sótt á hann

út af því, hvernig hann hefði hagað skóla-

göngunni og hvernig í ósköpunum hann

ætti að koma sér að því að mæta í skól-

anum á ný.

Sannleikurinn er sá, að allir sem þekktu

hann mundu segja hið sama, að hann hafi

aldrei sýnt neinar gáfur í skóla — að hann

gæti aldrei munað undirbúningslaust, hver

er útkoman úr sjö sinnum sjö. Honum

væri ekki sérlega sýnt um að benda á upp-

sprettu Nílar og hann var aldrei viss um

það, í hvaða átt hún rennur né heldur,

hvaða lönd fá áveitu úr henni, og ekki

myndi hann reyna að geta sér til um,

hversu marga teningsmetra af leir hún

flytti með sér í ósana á hverju ári. Það

sem meira var, hann stóð í sama stapp-

inu með Mississippi. Þó var hann stál-

minnugur á margt annað. Það er að segja,

hann gat fest í minni allt það, sem hafði

hrynjandi eða hægt var að „ríma". Ekki

kom þetta honum samt að liði. Þegar kenn-

18     Jaaé&Jlá