Jazz

						Duke Ellington

og hljómsveit hans

Engum manni hefur tekist að halda sætinu

sem bezti jazzleikari Badaríkjanna eins lengi

og Duke Ellington, og það má segja að það

sem Bandaríkin séu þekktust fyrir séu kú-

rekamyndir þeirra, Walt Disney með teikni-

myndir sínar og Duke Ellington.

Edward Kennedy Ellington er fæddur í

Washington-fylkinu og hann þótti svo um-

svifamikill, er hann ólst upp að hann vildi

alltaf stjórna jafnöldrum sínum og af því

og einnig vegna þess, hve honum þótti gam-

an af marglitum fötum, fékk hann viður-

nefnið Duke og það hefur loðað  við  hann

síðan. Duke var ekki ætlað að verða hljóð-

færaleikari, hann hafði mjög góðar námsgáf-

ur, og að loknu menntaskólanámi fékk hann

styrk til framhaldsnáms við listháskóla Wash-

inton-fylkis.

En Duke þótti miklu meira gaman af að

leika á píanó en að setjast á skólabekk aftur,

og strax og hann losnaði úr menntaskólan-

um stofnaði hann quintett.

Það má segja um Duke eins og flesta kyn-

bræður hans að jazzinn hafi legið í blóðinu,

snemma byrjaði hann að leika á píanó eftir

eyranu en svo tók hann að leika eftir nótum.

Það má segja að stofnun quintettsins hafi

verið grundvöllurinn að síðari frægð Dukes

en hann var stofnaður árið 1923.

Þess má geta til gamans að þrír þeirra fjög-

urra, er byrjuðu að leika með Duke eru með

honum ennþá.

Quintett Ellingtons lék hingað og þangað

og er tímar liðu bætti hánn við hljóðfæraleik-

urum   smátt   og   smátt.   Fjórum   árum  eftir

bæta íslenzkt tónlistarlíf og fá hingað unga

menn með nýjar hugmyndir og kraft til að

brjóta allar hömlur steinrunninna afturhalds-

seggja af sér, og hlýða köllun hinnar sönnu

listar.

Tónlistarvinir, þar er átt við sanna tónlistar-

vini, kunna að meta hljómlist hverju nafni,

er hún nefnist, eins og þau ummæli sýna, er

höfð eru eftir Kreisler, mesta fiðluleikara allra

tíma:

Fyrir mig er það ekjij atriði hvort tón-

listin er jazz eða kjassi\, heldur hvort

hún er góð eða vond og hvorttveggja er

til í báðum  hljómlistargreinunum.

Slíkir menn eru ávallt reiðubúnir að taka á

móti nýjungum, vega þær og meta og kynna

sér vel allar aðstæður áður en þeir fella dóm.

Eg myndi ráðleggja tónlistarvini og Síð-

hærðum, ef áhuginn á hljómlist er jafn mikill

og þeir vilja vera láta, og þeir ætla sér að

dæma milli þessara tveggja tónlistategunda

að kynna sér jazz, t.d. um tveggja ára skeið

lesa bækur um uppruna hans og baráttu og

hlusta á plötur með meisturum jazzins og

eftir þann tíma væri fróðlegt að fá greinar

þessara tveggja félaga í hendur.

Gleymið ei að ávallt hefir verið hlegið að

því, er nýtt og óþekkt er, gleymið ei hlátrin-

um er fylgdi Wagner, Berlioz, Strawinsky

og Hindemith og hve virtur var sá maður, er

nú er hampað mest, Beethoven, áður en hann

fékk viðurkenningu. Nei, það má ekki henda

þann mann, er nefnir sig Tónlistarvin að

dæma áður en skilningurinn er fyrir hendi.

T. A.

4   JAZZ