Norðmenn breyra Pérri Goyt 2. marz 1948 var merkisdagur, því að þann dag var Pétur Gautur frumsýndur í Det Norske Teater" í sinni nýju mynd. Rirhöfundurinn Henrik Rytter hefur þýtt leikinn á nýnorsku og Hara'ld Sæverud, hið þekkta norska tónskáld, hefur samið tónlistina, tónlist Griegs hefur verið fjarlægð. Þessi tilraun er hin merkilegasta, og er henni fylgt með álhuga um allan íheim, og eru líkindi til að mikið verði um hana deilt heima í Noregi svo og annars staðar. Hans Jacob Nielsen fonstjóri leik'hússins hefur í ræðu, er hann hélt í norska stúdentafélaginu, gert grein fyrir ástæðunum fyrir þessum breytingum. Hann heldur því fram, að tónlist Griegs hafi haft áihrif á leikritið hvar um heim sem það hefur verið uppfært. Tónlist Griegs á ekkert skylt við efni leiksins," segir forstjórinn. Hún er of rómantísk." I Pétri Gaut má sjá æsku Ibsens, fylliríisskálds- ins", eins og einn af velgerðamönnum hans kallaði hann, er hann stjórnaði leikhúsinu í Kristianiu, sló s'löku við starf sitt, en sat þess í stað á lélegum kaffi- húsum, drakk og slæptist. En vegna tónlistar Greigs (og bændasagna Björnsons) er Gautur orðinn ao nokkurs konar rómantískri" hetju, svallgefinni, en undir hinu hrjúfa yfirborði en god gut". Og þannig er hið brennandi háðrit Ibsens orðið að nokkurs konar hetjusögn." Þannig farast hinum norska leikhússtjóra orð, og verSur fróðegt að sjá hvernig tilraunin tekst. komast í hendur góðs 'kennara, og þá mætti mikils af honum vænta. GuSmunda EMasdóttir skilaSi sínu hlutverki af mik- illi smekkvísi eins ag viS mátti búast, og var fram- koma hennar á svSinu öll meS ágætum. Undirleikur Weisshappels var öruggur aS vanda. T. A. Stephan Foster eins og hann er í myndinni er var samin um líf hans. Æviégrip Srephans Collins Foster Stephan Foster, einn af vinsælustii þjóðlagalhöfund- um, er uppi hafa verið, fæddist í Lawrenceville, Pen- sylvaníu, 4. júlí 1836. Hann hefur alls samið um það bil 175 lög, og munu um 20 þeirra enn lifa meðal alþýðu manna um allan 'heim. Hver þekkir ekki lög eins og Old Black Joe", Old Folks at Home", My Old Kentucky Home" og Beautiful Dreamer" ? Það má segja að þessi tregablöndnu, fallegu lög nafi 'hrært hjarta hvers manns hins siðmenntaða heims með einfaldleik sínum, tilfinningadýpt og fegurS. ÞaS er sagt um Foster, aS hann hafi setiS tímunum saman og hlustaS á söngva hinna svörtu þræla, og gegnum sönginn kynntist hann hinum svarta manni, kynntist góSlyndi hans og barnslegri þrá eftir betri ævi, hann skildi hve bágt sá maður á, er á allt sitt undir duttlungum hvítra húsbænda, manna, er litu á svertingjana ekki sem menn, heldur sem skepnur. Fyrst eftir að Foster 'hóf feril sinn sem tónskáid var hann svo fátækur sem mest má vera, en smátt og smátt tók honum að græðast fé, hann gi'fti sig og eignaðist barn, en heitasta ósk Fosters var að bua til stórt verk, og er hann hafði unniS aS því um langan tíma, lét hann uppfæra þaS, en þaS hlaut slæma dóma, og hafði þetta mikil áhrif á hann. Brátt kom að því aS vinsældir hans tóku að minnka, lagðist hann þá í drykkjuskap, skildi við konuna og framdi sjálfsmorS, 13. jan. 1864, þá 38 ára að aldri. 12 MUSICA