Musica

						Ástmögur guðanna - Yehudi Menuhín

Eftir Sverre Forchhammer.

Þeim manni, er fellur sú gæfa í skaut, að hlusta á

Yehudi Menuhin leika, getur ekki blandazt hugur

um, að Menuíhin sé listamaður af guðs náð.

Menuhin er einn af þeim fáu mönnum, sem ekki

hafa orðið að berjast í mörg ár árangurslaust fyrir

frægðinni. Frá 7 ára aldri fram á þennan dag hefur

hann verið í hópi frægustu fiðluleikara heimsins.

Sjaldan hefur nokkurri einni manneskju verið svo

mikið gefið, og sjaldan hefur náSargáfa verið betur

notuð.

Yehudi Menuhin. er fæddur í New York árið 1916,

foreldrar hans voru báðir kennarar við gyðingaskóla

borgarinnar, en á meðan hann var reifabarn, flutti

fjölskyldan til San Francisco.

Hér óx Yehudi upp á heimili þar sem list og menn-

ing ríkti og er foreldrarnir fóru á hljómleika, tóku þau

Yehudi litla með sér af þeirri einföldu ástæðu, að þau

höfðu ekki efni á að ráða barnfóstru, og þannig kynnt-

ist Yehudi listinni á unga aldri.

Er   hann   var   fjögurra ára,  gaf faðir hans honum

Þannig lauk ævi vinsælasta þjóðlagahöfundar, er

Bandaníkin hafa átt, og þótt hann væri algerlega ó-

menntaður á sviði tónlistarinnar, þó hann léki lítils

háttar á hljóðfæri, megnaði hann að skapa listaverk,

sem munu lifa um aldir.

En ef litið er á ævi Fosters, má sjá í henni spegil

samtiðarinnar, en alþýða suðuríkjanna var rómantísk,

áhrifagjörn, dreymin — og framkvæmdalaus, og í

gegnum ævisögu Fosters ganga þessi skapgerðarein-

kenni eins og rauðir þræðir, og er að lokum kemur

og honum finnst allir sínir draumar vera brostnir,

finnst honum lífið einskis virði og fremur sjálfsmorð.

Eftir dauða Fosters skildi þjóðin hvaS hún hafSi

misst, og síSan haífa lög hans, þessir gimsteinar banda-

rískra tónmennta, notið vaxandi fylgis.

Fyrir nokkrum árum var tekin mynd af lífi Fost-

ers og var hún mjög góð og gafst gott tækifæri til að

sjá umhverfið, sem lög hans urðu til í. Svo voru og

mörg af lögum hans leikin í henni.

fiðlu, og eftir eins og hálfs árs nám komst Yehudi

svo langt, aS konsertmeistarinn viS sinfóníuhljómsveit

borgarinnar tók hann til sín.

Tveim árum síSar hélt Yehudi fyrsta hlómleik sinn,

og var hann haldinn í ráShúsi San Francisco aS við-

stöddum 9000 manns. Yehudi lék fiðlukonsert Men-

delssdhns við frábærar viðtökur áheyrenda, og barst

honum fjöldi tilboSa, m. a. frá The Mecca Temple í

New York, en Fritz Busch stjórnaSi hljómsveitinni

þar. Eftir nokkra umhugsun ákváðu foreldrar Menu-

hins að taka því tiíboði, og var ákveðið að Menuhin

léki fiðlukonsert Beethovens. Hljómleikurinn var stór-

kostlegur, ekki aðeins af því, að Yehude var átta ára

drengur í matrósafötum, heldur lék hann þarna eitt

af þeim verkum, sem jafnvel þrautvanir einleikarar

líta til með virðingu.

Þegar eftir hljómleikinn varð Yehudi eftirlæti á-

heyrendanna og orðstír hans barst brátt til Evrópu,

þar sem hljómlistarvinir biðu komu hans með eftir-

væntingu — og með  nokkurri vantrú.

Nú er venjan í hljómlistarlífinu þannig, að lista-

maðurinn skapar sér fyrst nafn í Evrópu og svo fer

hann til Bandaríkjanna, þar sem gull og aðdáun bíður

hans en með Ytíhudi var þetta öfugt, honum nægði

ekki aðdáun Bandaríkjamanna, heldur fór til Evrópu

og „kom — sá og sigraði".

MeS Yehudi var öll fjölskylda hans, og var hún

vitni að hinni miklu sigurför Ydhudis.

A þessari ferð sinni kynntst Yehudi mörgum af

þekktustu nöfnum hljómlistarinnar, eins og Elgar,

Bruno Walter, Respighi, Hubay, Furtwangler, Men-

gelberg, Adolf Busch og Enesco. Vinátta hinna

tveggja síðastnefndu fékk mikla þýðingu fyrir Yehudi,

því að þeir urðu síðar kennarar hans.

Á fyrsta hljómleik Ydhudis í Berlín lék hann fiðlu-

konserta eftir Brahms, Bach og Beerhoven, og er hann

hafSi lokið leik sínum og var kominn inn í einleik-

araherbergið, var hann þegar umkringdur af fjölda

aðdáenda. Þá ruddist til hans litill maður með skær

og lifandi augu og andlitið sýndi innra líf, viðkvæmni

og gáfur. Hár hans var eins og dýrðarbogi og mynd-

MUSICA   13