Musica

						ERIK TAVASTSTJERNE:

Nýr rússneskur söngleikur

Leningrad.

Salurinn er þéttskipaður í Maljil Opernij Teatre,

litla söngleikahúsinu í Leningrad. Það er frumsýning

á nýjum söngleik eftir Sergej Prokofjeff, söngleiknum

„Stríð og friður". Söngleikurinn er saminn eftir sögu

Tolstojs með sama nafni. Höfundurinn sjá'lfur og

fjöldi gagnrýnenda hvaðanæva frá í Rússland eru

viðstaddir og komu flestir þeirra með næturhraðlest-

inni „Rauða pílan" frá Moskvu til að vera viðstaddir

sýninguna.

Söngleikur eftir Prokofjeff.

Er hægt að hugsa sér ólíkari verk en t. d. „Alli og

Lolly" og „Klassíska sinfónían"?

Fyrra verkið er söngleikur, og er undirleikur hljóm-

sveitarinnar vélrænn og áheflaður og veslings söngv-

ararnir verða að hafa sig alla við til að yfirgnæfa

hljómsveitina.

Aftur á móti er kampavínsbragð að hinni „klass-

ísku sinfóníu", hún er fínleg, teygjanleg og þægileg

að hlusta á, en ég verð að viðurkenna, að enn hefur

mér ekki tekizt að skilia hinn rússneska meistara.

Sergej Pro\ofjeff

Ég hef verið viðstaddur kammierhljómleik í Mosk-

vu, og voru þar uppfærð þrjú af verkum Prokofjeffs,

hin nýsamda 7. sónata, „fantasía" fyrir cello og píanó

og einn strokkvartett.

Ég verð að segja, að álit mitt á Prokofjeff rénaði

mikið eftir þann hljómleik, en skömmu seinna heyrði

ég pólska píanósnillinginn Jakov Zak leika hina þrjá

píanókonserta Prokofjeffs, og þeir vorii með sanni

stórkostlegt meistaraverk.

Meðan ég beið þess að leikurinn hæfist, rifjaði ég

upp fyrir mér forsögu leiksins.

Eftir árás Þjóðverja sumarið 1941 byrjaði Prokofjeff

að semja leikinn. Saga Tolstojs hafSi allt í einu fengiS

nýja þýSingu, og áriS 1942 var leikurinn fullsaminn,

en var eigi frumsýndur fyrr en áriS 1947. Aður en ég

fer lengra og byrja að lýsa leiknum, vil ég strax segja:

„Leikurinn er stórkostlegur."

Prokofjeff hefur sjálfur samið textann með aðstoð

rithöfundarins Mary Menelsohn, er seinna varð kona

hans, og má heita furðulegt hve góðu valdi þau ná á

leiknum og hve vel þeim tekst að lýsa skapferli sögu-

hetjanna innan hins þrönga ramma söngleiksins.

„Stríð og friður" tekur tvö kvöld, og er 1 16 þáttum,

en ég var svo óheppinn að sjá aðeins fyrstu átta þætt-

ina, en þeir eru meistaraver\.

Ég var svo hepinn aS fá tækifæri til aS heyra söng-

leik Brittens, „Peter Grimes" í Stokkhólmi, og ég þori

aS fullyrSa aS þessir tveir leikir marka tímamót í sögu

söngleikjanna.

Fyrstu þættir leiksins eru helgaSir ástarævintýri Na-

tösju Rostövu og Andrej Bolkonskij fursta.

Áhrifamestu atriSi leiksins eru heimsókn Andrej

fursta á óSalssetur Rostóvanna, er hann dansar í fyrsta

sinn viS Natösju, heimsókn Natösju og föSur hennar

ril Andrej og lítilsvirðing sú, er faðir Andrej, Bolkon-

skij fursti, sýnir þeim.

En þrátt fyrir allt blómstrar ást hinna ungu áfram,

þar til Natasja verður ástfangin af Anatolj Kuragin,

lítilmótlegum flagara, og er átakanlega lýst örvænt-

18   MUSICA