Útvarpsblaðið

						Vilhjálmur Þ. Gíslason:

L;iii*;iví*iin|»rí<<in*

Forspjall

Þessi litli þáttur minn er til þess fluttur

að kynna fyrir ykkur nýjan dagskrárlið, sem

Útvarpið ætlar að taka upp og æskir sam-

vinnu við hlustendur til þess að framkvæma.

í þessum þætti verður fjallað um gamalt,

þjóðlegt efni, sem getur einnig verið nýtt

og ungt sí og æ og f jöldi manna getur tekið

þátt í.

Þetta er lausavísnaþáttur.

Lausavísan hefur lengi verið íslenzk í-

þrótt og mörgum til ánægju og þó að marg-

víslegar dægradvalir hafi bæst í bú manna

á seinustu árum, þá væri eftirsjá að því, ef

íþrótt lausavísnanna félli niður.

Sumir segja, að öll ljóðagerð sé nú í nokk-

urri hættu og er þetta á orði víða um lönd.

Nýtt líf og ný lífsþægindi, á vegum véla og

tækni, skapar eðlilega ný form bókmennta

og lista. Kvikmyndirnar eru þar efstar á

blaði. Skáldsögur af ýmsum gerðum, m. a.

leynilögreglusögur, hafa mikið komið í stað

alþýðlegs skemmtilesturs fyrri tíma, riddara-

sagna og rímna. Ymiskonar „slagarar" hafa

komið í stað gömlu lausavísnanna hjá mörgu

ungu fólki. Ljóðabækur eiga oft erfitt upp-

dráttar í öllu bókaflóðinu, þó að einstaka

ljóðskáld standi alltaf uppúr.

Utvarpið ætti að vera tilvalinn staður til

þess að flytja kveðskap. Lausavísnaþáttur-

inn á að. vera þrent, sem bindur þó hvað

annað: miðstöð fyrir nýjar íslenzkar lausa-

vísur, fyrir rannsókn á eldri lausavísum, og

fyrir almennar umræður um lausavísur, höf-

unda þeirra, bragfræði og slíkt. Einnig er

gert ráð fyrir því að í þessum þætti geti

menn kveðist á og sent öðruhvoru vísnaparta

til að botna. Senda má vísur undir öllum

venjulegum lausavísnaháttum, ferskeyttum

og hverskonar tilbrigðum þeirra, afhending-

um og braghendum, og ekki verður slegið

hendi á móti dróttkvæðum vísum, ef þær

berast góðar. Áður fyrr voru lausavísur og

tækifærisvísur oft dróttkveðnar, en væntan-

lega koma nú flestar vísur með yngri hátt-

unum, enda helst til þess ætlast. Senda á

eingöngu einstakar vísur, ekki heíl kvæði,

en þó mega koma samkveðlingar, ef menn

kveðast á. Þessi lausavísnaþáttur á ekki að

vera búimrtil fyrirfram hér í útvarpinu, held-

ur þáttur, sem hlustendurnir taka sjálfir sam-

an og fluttur verður jafnóðum og efni berst.

Þau atvik eru óteljandi, sem rist eru ó-

gleymanlega í minni manna í lausavísum,

þau hversdagslegustu og hátíðlegustu, þau

persónulegustu og almennustu. Svo voru til

sérstakir flokkar lausavísna. Sumir hafa orð-

ið vo að segja sérfræðingar í einhverri grein

þeirra:  þingvísum, hestavísum,  ástavísum,

drykkjuvísum, draumvísum eða þá beina-

kerlingavísum.  Ur öllum þessum flokkum

eru til ágætar vísur. Þingvísan er merkileg

og sérkennileg vísnagerð, líklega allt að því

eins gömul og Alþingi sjálft. Vísa Hjalta

Skeggjasonar:  „Vilk eigi goð geyja,  grey

UTVARPSBLAÐIÐ