Útvarpsblaðið

						lætur skapandi ímyndunarafl sitt setja hann

á svið hugans og annast leikstjórn alla, held-

ur en þegar hann horfir á hann á annarra

sviði og undir annarra leikstjórn. Þau skilyrði

eru að minnsta kosti alltaf fyrir hendi að

meira eða minna leyti. Að sjálfsögðu ræður

þarna miklu um, hvort viðkomandi er vanur

að lesa leikrit og hvort hann er gæddur frjóu

og skapandi ímyndunarafli, en hvorttveggja

kemur engur síður til greina, þegar hann

heyrir og sér leikritið flutt sem sjónleik á

sviði. Sá, sem hefur þroskað ímyndunarafl

sitt til leikrænnar sköpunar við lestur leik-

rita, er betur hæfileikum búinn til þess að

veita sjónleiknum viðtöku, og sá, sem er tíð-

ur gestur í leikhúsi, verður einnig þrosk-

aðri leikritalesandi.

Allt til þessa hefur fátt leikrita verið gef-

ið út hér á landi. Orsökin er fyrst og fremst

sú, að bókaútgefendur kæra sig ekki um að

gefa þær bækur út, sem vitað er, að ekki

muni seljast neitt að ráði. Og orsök þess,

að leikrit seljast hér ekki, hefur þegar verið

greind. En þetta þarf að breytast. Margt af

því bezta, sem skáld hafa samið, er í leik-

ritsformi, og í leikritum ræða þau hin „sí-

gildu" vandamál mannkynsins og einstakl-

inganna, viðhorf eilífðarinnar og viðhorf

dagsins, ekki síður en í öðrum verkum sín-

um. í leikritunum er og að finna margar skop-

legustu og skemmtilegustu persónur bók-

menntanna og einnig þær stórbrotnustu og

skemmtilegustu átök og atburði, en einnig

harmrænustu baráttu; þar er greint frá

glettni tilviljananna og þungum leik örlag-

anna; þar er beitt bitrustu ádeilu, háði og

skopi, enn einnig þyngstu og alvarlegustu

rökum. í engri grein skáldskapar er maður-

inn gerður jafn hlægilegur í umkomuleysi

sínu og hýddur jafn miskunnarlaust fyrir

bresti sína og galla, eða krufinn jafn skefja-

laust til meinsemda, og í engri grein skáld-

skapar er manninum heldur auðsýnd meiri

samúð og skilningur, eða guðseðli hans hafið

hærra og meiri lotning sýnd. En þar eð það

er að eins takmarkaður fjöldi sjónleikja, sem

okkur veitist tækifæri til að sjá á sviði eða

heyra flutta í útvarp, hlýtur mesti hluti þess

sem öndvegishöfundar leikritaskáldskapar-

ins hafa skrifað, að verða okkur lokaðivr

heimur, nema við knýjum þar sjálf dyra.

Nú hefur Bókaútgáfa Menningarsjóðs haf-

izt handa um útgáfu leikrita, bæði frum-

saminna á íslenzku og þýddra. Þegar eru

tvö hefti komin út í þeim flokki, og er ætl-

unin að jafnan komi út tvö hefði á ári fram-

vegis, — ef almenningur sýnir skilning og

áhuga, er geri slíkt fært. í fyrsta heftinu eru

tvö leikrit eftir Sigurð Pétursson, „Hrólf-

ur" og „Narfi", en í öðru heftinu er hinn

sígildi gamanleikur Björnstjerne Björnson,

„Landafræði og ást". Er útgáfa þessi bæði

smekkleg og ódýr. Að leikrit Sigurðar voru

valin til útgáfu fyrst íslenzkra höfunda, er

ekki fyrst og fremst vegna þess, að þau séu

leikhæfari öðrum íslenzkum leikritum, held-

ur hafa þeir, sem að þessari útgáfu standa,

viljað heiðra á þennan hátt minningu hans

og brautryðjendastarf, bæði á sviði íslenzkr-

ar leiklistar og leikritagerðar, og er það ekki

nema maklegt og vel til fundið. Hvað hitt

leikritið „Landafræði og ást", snertir, þá

verður ekki annað sagt, en þeir, sem útgáf-

unni ráða, hafi verið þar heppnir í vali. Leik-

rit þetta er bráðskemmtilegt aflestrar, engu

síður en á sviði, og vel til leiks fallið, jafn-

vel þar, sem leikendurnir verða að láta sér

lynda frumstæðustu skilyrði til leiksýninga.

Hlutverkin tiltölulega fá, eða átta alls, að-

eins eitt svið, hversdagsbúningar; persónurn-

ar auðskildar og einkar skemmtilegar, en

veita leikendunum þó tækifæri til tilþrifa í

túlkun, bæði hvað rödd, svipbrigði og fram-

komu snertír, auk þess sem „sagan" í leikn-

um er hin skemmtilegasta og talsvert „spenn-

andi", og íslenzkum áhorfendum ekki of fjar-

14

ÚTVARPSBLAÐIÐ