P«r Lfigci kvisf er nú a/ flestum talinn fremstur sænskra skálda. Tvímælalaust er hann áhrifamest- ur þeirra, enda þótt hann sé í eðli sínu frá- hverfur. því að vera prédikari, a. m. k. sam- kvæmt þeirri merkingu, sem venfulega er lögð í það orð. Hann hefur fafnan staðið utan við alla flokka og samtakahópa, og hef- ur þó e. t. v. enginn sænskra stórskálda staðið fastari fótum í heimi veruleikans. Og enda þótt Lagerkvist tali ekki hversdagslegt mál, hann er maður dfarfra líkinga, sterkra and- ' stæðna, langsóttra mynda, er hann samtíð- arskyggn og þó öllu heldur framtíðarsfá- andinn i sænskum hókmenntum. Skáldsaga hans Böðullinn, sem Jón Magnússon og Sig. Þórarinsson þýddu og gáfu út á ísl. 1938, kom út í Svíþjóð árið 1933. Þar lýsir hann í rauninni hínum hryllilegu athurðum áranna fyrir síðustu styrjóíd og því sem koma hlaut, hlóðveldi nazismans. Lagerkvist er jafnvígur sem smásagnahöfundur, skáldsagna, leikrita og Ifóða. Hann hlaut hókmenntaverðlaun Nohels fyrir árið 1951, en á því ári varð hann sextugur. Hann er kominn af smálenzku hændafólki og var settur til mennta. 1940 var hann kförinn í sænsku akademíuna við fráfall Verner von Heidenstams, sem þá var, ásamt Selmu Lagerlóf, mesta skáld Svta. J. Skilningstréð á áreiðanlega að vera eins og það er, og ekki öðru vísi. Það hlýtur þú að sjá. Ekki hef ég getað gert það betur úr garði. Og ef þú veizt á hvern hátt það mætti vera betur gert, þá segðu það. Nei, það vissi maðurinn ekki. En ekki var mannkynið eins og það átti að vera fannst honum, og hvort sem skilnings- tréð var eins og það átti að vera eða hafði á einhvern hátt misheppnazt fyrir skapara sínum, þá var svo mikið víst,. að mennirnir urðu ekki skilningsbetri við að neyta áváxta þess. En tréð getur ekki verið öðru vísi en það er, mælti Herrann. Það er að vísu dálítið vandgert að eta af því, en það verður líka að vera svolítið flókin list; vjð því er 'ekki hægt að gera. Þið verðið að hafa eitthvað fyrir öllu, eða hvers virði væri tilvera ykkar ella. Það er ekki hægt að ætlast til þess, að ykkur sé fært allt á sama hátt og smábörnum. Að mínum dómi er þetta tré hið full- komnasta, sem ég hef gert; og ef þið sýnið fram á, að þið séuð þess ekki verð- ug, þá fer líf alls mannkynsins út um þúfur. Færðu mannkyninu þessi orð mín og skilaðu kveðju minni. Með þessi skila- boð gekk maðurinn leiðar sinnar af fundi Herrans. En þegar maðurinn var farinn, sat Herrann alllengi djúpt hugsi, því að: hefði maðurinn talað miður fögrum orð- um um eitthvað annað af því, sem hann hafði skapað, þá hefði það ekki gert svo mikið til; en um skilningstréð þótti honum vænst af öllu, kannski vegna þess ÚTVARPSTÍBINDI 25