Sindri

						SINDRI

Aldar-afmæli rafsegulsins.

I sumar, 21. júlí, voru liðin 100 ár frá því er H. C. Orsted

birti tilraunir þær og athuganir er hann hafði gert viðvíkjandi

áhrifum rafstraums á segulnálina. Hefir þessa merka viðburðar

verið minst um mest-allan heim, en aðalhátíðahöldin munu

hafa verið í Danmörku, föðurlandi Orsteds. Sökum þess, að

erfitt var að koma þeim við á sjálfum afmælisdeginum, var

þeim frestað til loka ágústmánaðar. Samtímis var fundur hald-

inn í Iðnfræðafjelagi Islands, hjer í Reykjavík, þar sem Orsteds

var minst og lesin upp ritgerð hans, er hjer fer á eftir í ís-

lenskri þýðingu eftir Steingrím ]ónsson, raffræðing.

Allir sem nokkuð eru kunnugir raffræði, vita hvaða þýðingu

uppgötvun Orsteds hefir haft fyrir raftækni nútímans, því að án

hennar myndum vjer eigi hafa flest þau raftæki er vjer höfum

nú til þess að gera oss lífið þægilegt og skemtilegt.

Frá því á dögum Gilberts, í Englandi, um 1600, hefir rafið

jafnan dregið að sjer athygli mestu vísindamanna hvers tíma,

og á 220 ára tímabilinu, frá 1600 til 1820, getur sagan

margra merkra manna er fleyttu þekkingunni á rafi og

notkun þess nokkuð fram. Má þar nefna Þjóðverjann von

Guericke, sem um miðja 17. öld bæði smíðaði rafvjel og

sýndi fram á ýms fyrirbrigði um leiðslu rafs eftir efnum.

Ennfremur má telja Doyle, Hauksbee, Stephen Gray, Dufay,

von Kleist, Denjamín Frankhn, Volta, Le Sage, Coulomb,

Galvani og Humphrey Davy.

En svo má segja, að með uppgötvun Orsteds myndist nýtt

tímabil í sögu rafsins. Er nógu gaman að líta yfir og sjá

hverjir þá voru uppi af þeim mönnum er frægir hafa orðið