Sindri

						8                          ALDAR-AFMÆLI RAFSEGULSINS                 sindri

Sje tengivírnum snúið þannig í lárjetta fletinum, að vaxandi

horn verði milli hans og segul-norðurs, þá eykst skekkja nál-

arinnar, fari hreyfing vírsins til sömu handar og nálin. En

skekkjan minkar ef vírinn er færður í öfuga átt.

Ef tengivírinn er lagður samsíða nálinni í sama lárjettum

fleti og hún hreyfist í, en henni haldið kyrri með andvægi, þá

hrekur hann nálina hvorki í austur nje vestur, heldur skekkir

hana að eins í lóðfletinum, þannig að það segulskaut, sem

rafafl afturskautsins kemur inn hjá hallast niður, ef vírinn er

vestan til við það, en lyftist upp ef vírinn er austan til við

það.

Ef vírinn er settur lóðbeint á flötinn gegn um bæði s'egul-

skaut jarðarinnar, annaðhvort fyrir ofan eða neðan nálina, þá

er hún kyr nema vírinn sje mjog nálægt nálarskauti, því þá

lyftist það, ef rafafl afturskautsins kemur inn úr vestri, en

hallast niður, ef það kemur inn frá austri.

Ef tengivírinn er settur lóðbeinn beint yfir nálarskautinu og

efsti hluti vírsins tekur við rafi afturskautsins, þá hörfar nálar-

skautið austur á við. En sje vírinn settur fram undan ein-

hverjum stað á nálinni milli enda og miðju, hrekkur skautið í

vestur. Ef framskautsrafið kemur inn um efri hluta vírsins

verða áhrifin gagnstæð.

Ef tengivírinn er beygður þannig að hann verður samsíða

sjálfum sjer beggja vegna bugðunnar, eða tveir samsíða armar,

þá mun hann draga að sjer eða hrinda frá sjer segulskaut-

unum eftir því hvernig ástatt er. Ef vírinn er settur gagnvart

öðru hvoru segulskautinu þannig að flötur bugðunnar stefni á

segulnorður og sje eystri armurinn tengdur við afturskaut gal-

vansfestarinnar, en vestri armurinn við hitt, mun nálægara

skautið hrökkva fyrir, annað hvort í austur eða vestur, eftir

legu bugðunnar. Ef eystri armurinn er tengdur við fram-

skautið og vestri armurinn við hitt, þá dregst það segul-

skautið að, sem nær er. Ef bugðuflöturinn er settur lóðbeinn

einhversstaðar fram undan nálinni milli enda og miðju, verða

verkanirnar öfugar.

Látúnsnál, sem hengd er upp á sama hátt og segulnálin,

hreyfist ekki fyrir áhrif tengivírsins. Eigi hreyfast heldur gler-