Sindri

						SINDRI			IÐNAÐAR-HUGLEIÐINGAR		13

ástandi,	en líkist		mest góðri jurtafeiti,	enda	er allmikið farið

að  nota	það	til	smjörlíkisgerðar og á	annan	hátt til viðbitis.

Lýsinu er breytt þannig með vatnsefni, hita og þrýstingi, en

öllu þessu höfum vjer gnægð af, ef oss tekst að virkja foss-

ana. Arðvænlegt þykir einnig að gera lyfjalýsi, en það er gert

á þann hátt, að nýleg lifur er eimbrædd við 45—55° C, að

því loknu er lýsið kælt að -*- 10° C. Við kuldann skilst lýsið

og losnar við harðgerð feitiefni, en þau eru einkar hentug til

sápugerðar. Sje nú lýsið hreinsað með þessum aðferðum, sem

um er getið, eru tvær allstórar iðnaðargreinar hjer sjálfsögð

afleiðing lýsisvinslunnar, sápugerð og smjörlíkisgerð, einkum

ef tólgarhreinsun kæmist einnig á. Af þessu má sjá, að inn-

lendan markað mætti fá fyrir mikið af því lýsi, sem kynni að

aflast. Vjer greiðum árlega fyrir smjörlíki um 800.000 krónur

og fyrir sápu nálægt 250.000 krónur. Það er því hagur fyrir

þjóðina að geta notfært sjer hráefnin í stað þess að selja þau

til útlanda fyrir hálfvirði og kaupa svo aftur háu verði þann

varning, sem gera má úr þeim heima fyrir. Urgangsefni þau,

er verða til við lýsisvinslu má nota við ýmsan smáiðnað og til

áburðar, auk þess eru trefjarnar allgóður fóðurbætir, sje hreins-

uninni hagað á þann hátt, að þær verði eigi samruna soran-

um. Eftir annara þjóða reynslu er lýsisvinsla mjög arðvænleg

atvinnugrein og myndi einnig verða það hjá oss, enda stönd-

um vjer talsvert betur að vígi með þennan iðnað en aðrar

þjóðir, sökum hinna ágætu fiskimiða.

Samfara stórfeldri lýsisvinslu yrði vitanlega unnin feiti úr

síld og fiskinnýflum. Slík feitisvinsla myndi verða oss nota-

drjúg, einkum sökum þess, að ágætis fóðurmjöl má gera úr

úrganginum, sem að líkindum yrði ódýrara en erlent fóður.

Vel væri ef framtakssamir útvegsmenn tækju mál þetta til

íhugunar, því hjer er tvímælalaust um atvinnugrein að ræða,

sem komið gæti sjávarútvegi vorum að ómetanlegu gagni. Auk

þess skapast skilyrði fyrir aðrar iðnaðargreinar, eins og áður

er sagt og um leið væri landbændum trygt hagkvæmt skepnu-

fóður.