Sindri

						SINDRI                VERNDARBR]EF OG EINKALEVFI                       25

og selja spegla og glös. Arið 1597 fengu Sarrode og Ponte

einkaleyfi til glergerðar í Melun, og 1611 fjekk Bras-de-fer

20 ára verndarbrjef fyrir uppfundningu á mylnu.

Verndarbrjef þessi höfðu einkun þann tilgang, að gera

mönnum þeim er þau voru veitt kleift að útbreiða uppfundn-

ingar sínar, án þess að vera bundnir hinum ýmsu iðnstjetta-

fjelögum. Á þessum tímum var vinnusviðið svo takmarkað, að

enginn iðnaðarmaður mátti starfa að öðru en því, sem tilheyrði

hans verkahring, og kom það því oft fyrir, að uppfundninga-

menn yrðu að fara í mál við iðnstjettafjelögin, eins og t. d.

Argand, sem fundið hafði upp brennara þann með tvöfaldri

loftrás, sem við hann er kendur. Hann varð að fara í mál

við 4 fjelög áður en hann gat fengið að koma uppfundning-

unni í framkvæmd.

Þegar frakkneska konungshásætið hrundi, var það eitt hið

fyrsta verk löggjafanna að setja lög um verndun uppfundn-

inga; þau gengu í gildi 7. janúar 1791. Svo voru ný lög sam-

þykt 1794 og önnar 1844, og heimiluðu þau útlendingum

sömu rjettindi til einkaleyfisverndar og frönskum þegnum. Hin

rómönsku ríkin, svo sem Spánn, Portugal, Italía og einnig

Belgía  hafa sniðið  einkaleyfislög  sín  eftir hinum  frakknesku.

1 Norðurameríku voru einkaleyfi fyrst veitt á grundvelli

ensku laganna frá 1624, en þjóðin viðurkendi ekki rjett Engla-

konungs til þess að veita einkaleyfi í Ameríku og urðu upp-

fundningamenn því að leita til fylkisstjórnanna. I október 1641

veitti Court fylkisstjóri í Massachusetts Samuel Winslow einka-

leyfi á aðferð við saltframleiðslu, með því skilyrði, að hann

kæmi saltgerð á fót innan eins árs. Eftir að Bandaríkin sögðu

skilið við England, árið 1776, var farið að undirbúa einka-

leyfislög og hlutu þau gildi 10. apríl 1790. Ekkert vita menn

með vissu [um efni laga þessara, því að Englendingar náðu

þeim og brendu ásamt öðru árið 1814, nema það, að þau

fyrirskipuðu nákvæma prófun uppfundninganna áður en einka-

keyfi væri veitt; en prófunin mætti svo mikilli mótspyrnu, að

1793 varð að setja ný lög er voru næstum alveg eins og

þau ensku.

I   Englandi   var  frá  byrjun   18.   aldar  fyrirskipað  að  láta