Sindri

						sindri                VERNDARBR]EF OG EINKALEYFI                        27

framförum í iðnaði, og bar margt til þess. Uppfundningamenn

þeir, sem vildu fá einkaleyfi fyrir Stóra-Dretland, urðu að

sækja um sjerstakt leyfi fyrir hvert land, England, Skotland

og Irland, en til þess urðu þeir að skifta við átta embættis-

menn, og gjalda hverjum þeirra sjerstaklega. Til þess að lög-

gilda einkaleyfið varð að innsigla einkaleyfisskjalið með hinu

stóra innsigli Englands, en innsiglarinn innsiglaði einungis einu

sinni í viku og var auk þess oft í ferðalögum. Þar við bættist

að einkaleyfin kostuðu mikið yfir 5000 krónur, auk þess gjalds

er gjalda varð einkaleyfisumboðsmönnum.

Eitt má telja enn, er jók óbeit manna á einkaleyfisveiting-

um, það var hið svonefnda »Caveat«. Átti það í fyrstu að

stuðla að því, að menn þeir er störfuðu að uppfundningum,

gætu það í næði og óhræddir um að aðrir yrðu fyrri til að

fá einkaleyfi á þeim. Hverjum uppfundningamanni var heimilt

að sækja um »Caveat« þó að uppfundningu hans væri ekki

lokið, og skyldi hann lýsa henni lauslega. Sækti svo einhver

annar um einkaleyfi á uppfundningu er stefndi í líka átt og

sú, er eigandi »Caveatsins« hafði lýst, þá háfði »Caveats«-

eigandinn forgangsrjett til einkaleyfisveitingar. En þessi »Ca-

veat« gerðu ilt verra vegna þess, að óhlutvandir menn sóttu

oft um »Caveat« fyrir sig á uppfundningum sem þeir höfðu

komist á snoðir um að aðrir hefðu með höndum, og hefðu

þeir lýst uppfundningunum nokkurnveginn rjett, þá var hinum

rjettu uppfundningarmönnum oft ekki önnur leið opin til þess

að fá einhverja vernd en sú, að semja við »Caveats«-eig-

endurna.

A fyrri hluta 19. aldar var farið að endurbæta einkaleyfis-

lögin; og 31. ágúst 1848 gengu í gildi lög sem kváðu svo á,

að almenningi væri heimilt að taka afrit af lýsingum upp-

fundninganna. Heimssýningin 1851 varð til þess að endur-

bæta einkaleyfislöggjöfina rækilega, og til þess að veita upp-

fundningamönnum þeim, er sýna kynnu á sýningunni, einhverja

vernd, voru samin bráðabirgðalög er giltu meðan sýningin stóð

yfir. 1. júlí gengu í gildi ný lög. Voru þau hin fyrstu er skipa

fyrir að leggja skuli opinberlega fram teikningar og lýsingar

af uppfundningum, til þess að alþýða geti fengið að kynnast