víst, að við voruni ekkert hetjulegar, þarna sem við stóðum, um- kringdar af: dauðlegu myrkri. Allt í einu rauf skerandi angistaróp þögnina. Það bergmál- aði frá liamraveggjunum, leugst úti í myrkrinu. Sú yngsta var náföl og hélt sér í þá, sem stóð næst henni og einnig var dálítið hvítleit. ,.Hvað kom fyrir? Meidduð þið ykkur?" kallaði ég, og fann alla ábyrgð ferðalagsins skella yfir mig, sjálfa meðreiðarmann- eskjuna. Það er tófa þarna! Hún er niórauð. Líttu á! Undir stein- inum!" Mér létti. Eg var alin upp í sveit, og vissi, að menn eru hættu- legri fyrir tófur, en tófur fyrir menn. ()g ég bar kertaljósið að tófunni, sem reyndist vera allra meinlausasti steinn. Eftir þá upplýsingu liéldum við áfram, öllu hugrakkari og hugðumst reka kertaljós upp að nefinu á hverri þeirri forynju, sem yrði á vegi okkar í Surtsiielli. Afi hafði sagt okkur, að hellirinn, sem útilegumennirnir bjuggu í, væri til vinstri handar, þegar komið væri inn í göngin. En þangað bað hann okkur að fara ekki. Það væri svo vont að komast þangað upp. Aftur á móti hafði hann sagt okkur frá fallegum afhellum, sem hægt væri að komast inn í. Við skreiddumst áfram inn í ótal afkima, hræddar, en þó forvitnar. Loks stakk einhver upp á því, að við snérum við. Og var strax fallizt á þá tillögu. Þegar við vorum komnar það langt, að grillti í dagsljósið framundan, fór dálítið að lifna yfir okkur. Að baki var myrkrið, fram undan birtan og til hægri handar, hátt uppi, var opið á hellinum, sem útilegumennirnir liöfðu búið í. Allt, sem afi sagði okkur á leiðinni, iyllti hug ökkar, en sól- skinið og skógarihnurinn í'rá deginum áður komust þar hvergi að. Þarna höfðu útilegumennirnir okkar gengið eftir þessum stein- um, klifrað upp á sylluna til hægri og gengið þaðan inn í aðal- aðsetursstað sinn. Það var varla hægt að hugsa sér betra vígi fyrir þá. Uppi á þessu bergi stóðu stúlkurnar þeirra, þegar þær vörð- ust byggðarmönnum með sjóðandi vatni og eldi. En hvað tók svo við þarna uppi? Voru ekki einhver vegs- 70