Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						32

Minningar

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 30. JÚLÍ 2009

Kynni okkar Jóns hóf-

ust 1952 er hann kom frá

námi úr Cornell-háskóla

sem landslagsarkitekt með magist-

ersgráðu. Jón H. eins og hann er

nefndur í okkar hópi var ráðinn kenn-

ari við Garðyrkjuskólann. Þá var

langt til Hveragerðis, kennarar og

nemendur bjuggu á staðnum og

deildu kjörum. Við nemendur vorum

spenntir að sjá þennan nýja kennara.

Jón rann í hlaðið á stórum bíl sem

minnti um margt á lúxusjeppa nú-

tímans. Með honum kom andblær úr

fjarlægum heimi. 

Jón var skemmtilegur kennari með

lifandi framsögn. Hann notaði leik-

ræna tjáningu á þann hátt að menn

skildu fræðin fyrr og betur. Hvað mig

varðar leiddi kennsla Jóns mig til

frekara náms í landslagsarkitektúr.

Kennslan uppfyllti ekki athafnaþrá

Jóns. Hann vildi meiri umsvif og

stuðla að framþróun í skrúðgarð-

yrkju. Árið 1953 stofnaði Jón Alaska

gróðrarstöðina með garðbyggingu og

lóðahönnun sem viðfangsefni. Jón

bætti við garðplöntustöð með áherslu

á aukið úrval runna og minni trjáa

sem þá voru nær ófáanleg. Uppfullur

af hugmyndum og athafnaþrá hófst

Jón handa við að byggja upp fyrir-

tæki sitt. Uppistaðan í starfshópnum

var garðyrkjufræðingar sem fylgdu

Jóni úr Garðyrkjuskólanum. Það hef-

ur þurft undraverðan kjark og fram-

tak að byggja upp slíkt fyrirtæki sem

Alaska var. Að sýna fram á þörfina og

finna verkefni allan ársins hring var

afrek sem kostaði frumkvæði, útsjón-

arsemi og áróður meðal almennings

og ráðamanna. Til dæmis tókst Jóni

að sameina menn um að skreyta

Reykjavíkurbæ fyrir jólin. Þetta var

mikið verkefni og erfitt enda í fyrsta

sinni gert eins og margt annað sem

Alaska gróðrarstöðin kom að.

Jón varð landsþekktur er hann

ferðaðist um landið með kvikmynd

sína um fræsöfnunarferð með Árna

Jón Hallgrímur

Björnsson 

?

Jón H. Björnsson

fæddist í Reykjavík

19. desember 1922.

Hann lést á líknardeild

Landspítalans í Kópa-

vogi 15. júlí síðastlið-

inn.

Útför Jóns fór fram

frá Bústaðakirkju

föstudaginn 24. júlí síð-

astliðinn.

Meira: mbl.is/minningar

bróður sínum til

Alaska árið 1951. Jón

sýndi myndina sjálf-

ur og útskýrði á lif-

andi hátt. Jón hafði

uppi áróður fyrir

gróðri og görðum,

flutti útvarpserindi,

skrifaði greinar og

kom hugmyndum á

framfæri hvar sem

mögulegt var.

Eitt minnisstæð-

asta verkið frá fyrsta

árinu er Hallargarð-

urinn í Reykjavík.

Vegna tímaskorts fékk Jón teiknara

til samstarfs. Ég var fyrstur og síðan

Pálmi Arngrímsson garðyrkjufræð-

ingur, Hrólfur Sigurðsson listmálari

og loks Dieter Roth, síðar heims-

kunnur listamaður. Allir unnum við

okkar störf undir handleiðslu meist-

arans. Hallargarðurinn er enn í nán-

ast upprunalegri mynd og mikilvæg-

ur í miðborginni.

En lífið var ekki bara dans á rósum.

Í vorhretinu 1963 urðu miklar

skemmdir á trjágróðri og tók það sinn

toll. Það komu lægðir í reksturinn og

erfiðir tímar inni á milli.

Jón var frábær arkitekt og teiknari

og iðkaði myndlist sér til skemmtunar

allt fram á síðustu ár. Víst er að við-

skiptavinir hans fengu mikið fyrir

sinn snúð. Teikningar Jóns eru í senn

listrænar og upplýsandi. Notagildi og

samband íbúðar og garðs var ávallt

haft að leiðarljósi. Persónulega á ég

Jóni að þakka uppeldi í garðyrkju,

áhuga á landslagsarkitektúr, vináttu

og samvinnu gegnum árin. Ég kveð

Jón H. með söknuði og votta aðstand-

endum hans samúð mína og virðingu.

Reynir Vilhjálmsson.

Við Jón vorum samferða í Alaska í

10 ár. Vil ég fá að þakka honum af al-

hug og öllu hjarta, ógleymanlegan

tíma skemmtilegan og lærdómsríkan,

mig langar að tileinka honum þetta

ljóð Davíðs Stefánssonar, því Jón var

frumkvöðull síns tíma og okkar, langt

á undan sinni samtíð. Takk fyrir allt,

kæri Jón, fyrir allt og allt.

Ég finn það gegnum svefninn,

að einhver læðist inn

með eldhúslampann sinn,

og veit, að það er konan,

sem kyndir ofninn minn,

sem út með ösku fer

og eld að spónum ber

og yljar upp hjá mér,

læðist út úr stofunni 

og lokar á eftir sér. 

Ég veit að hún á sorgir,

en segir aldrei neitt,

þó sé hún dauða þreytt,

hendur hennar sótugar

og hárið illa greitt. 

Hún fer að engu óð

er öllum mönnum góð

og vinnur verk sín hljóð ?

Sumir skrifa í öskuna

öll sín bestu ljóð. 

Ég veit að þessi kona 

er vinafá og snauð

af veraldlegum auð,

að launin, sem hún fær,

eru last og daglegt brauð.

En oftast er það sá,

sem allir kvelja og smá,

sem mesta mildi á. ?

Fáir njóta eldanna, 

sem fyrstir kveikja þá.

(Davíð Stefánsson.)

Elínu og fjölskyldunni vottum við

okkar innilegustu samúð.

Hlín Eyrún Sveinsdóttir og

Sigþór Hólm Þórarinsson.

Í dag minnast íslenskir landslags-

arkitektar Jóns H. Björnssonar og

hins mikla brautryðjendastarfs er

hann lagði til fagstéttarinnar allrar.

Ég minnist þess fyrst að hafa heyrt

nafns hans getið á heimili ömmu

minnar og afa við Bergstaðastræti.

Þau voru ein af fyrstu viðskiptavinum

Jóns er hann kom heim frá námi í

Bandaríkjunum ? fyrstur íslenskra

landslagsarkitekta ? og réðu hann til

starfa til að gera endurbætur á garði

sínum. Óskir þeirra voru þrjár; þau

vildu geta borðað úti; húsbóndinn

þyrfti góða sólbaðsaðstöðu og það

yrði að vera hægt að spila krokket á

grasflötinni. Þetta leysti Jón H.

Björnsson með miklum sóma og

margar af sólríkustu minningum úr

æsku tengjast einmitt samveru-

stundum í þessum litla garði hans

Jóns. Löngu seinna lágu leiðir okkar

saman er ég valdi þá starfsstétt sem

hann hafði lagt grunninn að. Jón H.

tók öllum nýjum starfsfélögum vel.

Hann gladdist yfir fjölgun í stéttinni,

góðu verki og miðlaði af örlæti þekk-

ingu sinni og fróðleik. Hann var rök-

fastur, frjór í hugsun og fljótur að

greina hismi frá kjarna. Hann var

skemmtilegur félagi. Jón H. Björns-

son markaði djúp spor í vitund sam-

ferðamanna sinna. Hann lagði braut-

ina fyrir okkur hin sem á eftir

komum. Hann plægði akurinn. Hann

gerði okkur hinum hlutina svo miklu

auðveldari. Nú er hann lagður upp í

sína hinstu för. Megi hann njóta far-

arheilla til þeirra stranda er bíða okk-

ar allra.

Ragnhildur Skarphéðinsdóttir.

?Garðlist er ein sú fegursta list sem

til er. Efnið sem garðlistamaðurinn

vinnur með er síbreytilegt í formi og

litum, eftir árstíðum og aldri. Hér

vinnum við úr lifandi efni. Í stað

penna eða penslastrika myndlistar-

mannsins eru línur garðsins gerðar af

röðum runna, trjáa eða gangstíga?.

Þessi tilvitnun er sótt í grein sem Jón

H. Björnsson ritaði í Lesbók Morg-

unblaðsins 17. júní 1973 og lýsir vel

tilfinningum Jóns til ævistarfsins.

Ungur valdi hann sér garðyrkjuna

sem farveg. Úr þeim ranni lista og

menningar sem hann var sprottinn úr

tókst honum að flétta saman innsæi

listamannsins, athygli fræðimannsins

og elju athafnamannsins. Að loknu

námi í Ameríku, kom Jón til starfa

hér á Íslandi. Með sterka sýn, nýjar

hugmyndir og orku til að takast á við

verkefni sem fáir landar hans höfðu

jafnvel minnstu hugmynd um að væri

til. Jón byggði upp fyrirtækið Alaska

sem annaðist ræktun garðagróðurs,

hönnun og byggingu garða. Alaska

varð og mikilvægur skóli fyrir ungt

fólk sem vildi helga sig skrúðgarð-

yrkju sem alvöru faggrein. Jón fór

ótroðnar slóðir, þar fór saman orka

athafnamannsins og sterk sýn hans á

að bæta umhverfi landa sinna. Hann

rak sig víða á horn en lét það ekki

aftra sér heldur hélt sinni sýn, reisn,

staðfestu og sjálfstæði. Hann var

ekki öðrum háður, þurfti svigrúm og

frelsi til að skapa. Af þeim fjölmörgu

verkum sem Jón vann og hafði um-

sjón með er athyglisvert að aðeins ör-

fá voru unnin fyrir sveitarfélög eða

opinbera aðila. Segir það ef til vill

mest um sjálfstæði hans. Eitt þessara

verka er Hallargarðurinn í Reykjavík

sem var tímamótaverk og jafnframt

eitt fyrsta verkefni hans er hann kom

frá námi, með nýja sýn á útlit og

notkun almenningsgarða. Jóni féll af-

ar þungt að sjá nýlega hugmynd að

breytingum á garðinum og lagðist

gegn þeim. Honum var umhugað um

hugverk sitt.

Jón var afar góður kennari, vinsæll

fyrirlesari þar sem honum tókst að

smita fólk af sínum óbilandi áhuga á

fræðunum ? draga upp einfaldar

myndir og miðla þekkingu. Jón lét

ekki kerfið og hefðbundnar, gamlar

fastmótaðar hugmyndir stöðva sig ?

jafnvel ekki náttúruöflunum tókst að

knésetja hann eftir vorhretið 1963

þar sem grunninum var kippt undan

hans rekstri.

Við stofnun Félags íslenskra lands-

lagsarkitekta 1978 kynntumst við

Jóni og áhuga hans. Fáir af meðlim-

um félagsins hafa sýnt meiri áhuga

og mætt oftar á fræðslufundi og alltaf

var Jón tilbúinn að ræða málin,

spyrja, velta hlutum fyrir sér en ekki

síst koma með nýja sýn, byggða á

djúpum skilningi áhuga og reynslu.

Síðast í vor mætti Jón á fundi í FÍLA.

Skrúðgarðyrkjan, garðplöntufræðin

og landslagsarkitektúr hér á Íslandi

eiga Jóni mikið að þakka. Með ævi-

starfi sínu lagði Jón mikilvægan

grunn að þessum ungu fræðigrein-

um. Hann var brautryðjandinn og

eftir hann liggja yfir 600 hönnunar-

verk sem nú eru í vörslu byggingar-

listadeild Listasafns Reykjavíkur.

Þessi fjársjóður veitir ótal möguleika

á rannsóknaverkefnum og munu

halda uppi merki fræðimannsins og

hugsjónamannsins. 

Auður Sveinsdóttir og Einar

E. Sæmundsen.

Jón H. Björnsson landslagsarki-

tekt hefur nú kvatt eftir nokkurra

mánaða snörp veikindi. Allir sem

þekktu Jón sáu hæfileika hans og fag-

mennsku. Jón átti og stýrði um árabil

merku fyrirtæki, gróðrarstöðinni

Alaska við Miklatorg. Hann og fyrri

kona hans, Margrét Gunnlaugsdóttir,

studdu marga unglinga með því að

ráða okkur í vinnu í skólaleyfum. Hjá

þeim var gott að vinna. Fyrir tæpum

40 árum réðst ég fyrst í sumarvinnu í

Alaska. Það var ekki oft sem þau voru

bæði hjónin í versluninni, enda vann

Margrét heima og hlúði að fallegu

heimili þeirra við Skaftahlíð í Reykja-

vík. En þarna, þetta vor, í eins miklu

sólskini og hefur verið undanfarna

daga, voru þau einhverju sinni bæði

við vinnu í Alaska og leiðbeindu ung-

lingum um það sem þurfti að gera,

hlúa að pottablómum og afskornum

blómum eða vökva og undirbúa sum-

arblóm til sölu. Áður hafði mér fund-

ist ævintýralegt að koma í gróðrar-

stöðina í miðjum bæ ? sem lá við

alfaraleið en þó ekki þar sem það

þurfti að keyra eða hjóla út af að-

alveginum til að komast í verslunina.

Á þessum árum var mikið að gera í

jólaverslun í Alaska, og ég held að

verslunin hafi mótað jólaskreytingar

þeirra ára mikið. 

Á heimilið í Skaftahlíð var mjög

gaman að koma, en Inga Svala dóttir

Jóns og Margrétar er mikil vinkona

mín. Það var líflegt í Skaftahlíðinni

þar sem voru fjórir fjörugir ungling-

ar. Börn Jóns hafa vafalítið orðið fyr-

ir áhrifum frá pabba sínum, en Inga

Svala er doktor í plöntuvistfræði og

tvö systkinanna eru arkitektar. Jón

hafði mikil áhrif á umhverfi í Reykja-

vík eins og þekkt er þar sem verk

hans Hljómskálagarðurinn er í hjarta

bæjarins. Jón og skapandi umhverfi

Alaska hafði einnig mikil og jákvæð

áhrif á menningu í Reykjavík. Við

Stefán vottum fjölskyldunni allri

samúð. 

Inga Þórsdóttir.

Mér er ljúft að minnast fyrsta

landslagsarkitektsins á Íslandi og

færa honum þakkir fyrir hans frum-

kvöðlastarf í faginu í meira en fimm-

tíu ár. Þegar Jón H. Björnsson kom

til landsins árið 1953 eftir námsdvöl í

Cornell-háskóla í Ithaca NY og byrj-

aði að hasla sér völl sem landslags-

arkitekt á Íslandi var umhverfis-

menning okkar Íslendinga nokkuð

frumstæð. Eflaust hefur Jón oft

mætt litlum skilningi þegar hann hef-

ur kynnt sína þjónustu á þessum

fyrstu starfsárum sínum. Án efa hef-

ur það átt sinn þátt í því að Jón út-

víkkaði starfsþátt sinn með því að

stofna garðplöntufyrirtækið Alaska

samhliða því að reka teiknistofu.

Með tilkomu Alaska fjölgaði í garð-

flóru Íslands því Jón vann ötullega að

því að kynna fyrir Íslendingum nýjar

plöntur sem hann flutti inn frá svæð-

um þar sem vaxtarskilyrði voru

áþekk þeim íslensku. Má því með

sanni segja að Jón H. hafi ekki aðeins

verið frumkvöðull á starfssviði lands-

lagsarkitektúrs á Íslandi heldur einn-

ig á sviði garðplöntuframleiðslu. 

Í tíu ár var Jón H. eini landslags-

arkitektinn á Íslandi og það var ekki

fyrr en tæpum tuttugu og fimm árum

síðar sem Félag íslenskra landslags-

arkitekta (FÍLA) var stofnað af

fyrstu fimm íslensku landslagsarki-

tektunum. Að sjálfsögðu var Jón H. í

þeim hópi og hefur hann ætíð verið

mjög áhugasamur og virkur félagi í

FÍLA, hvort sem það var á fyrstu

starfsárum félagsins eða eftir að

hann varð gerður að heiðursfélaga

árið 1993. Hann hefur gegnt ýmsum

trúnaðarstörfum í FÍLA í gegnum

árin, verið í stjórn þess ásamt því að

vera í hinum ýmsu nefndum. Hann

hefur alltaf verið mjög duglegur að

mæta á viðburði sem félagið hefur

staðið fyrir, nú síðast í apríl við opnun

innsetningarinnar ?Með blóm í haga?

sem var framlagt FÍLA til hönnunar-

daga. Þrátt fyrir að þá hafi verulega

verið af honum dregið var auðséð að

hugurinn dró hann hálfa leið því

áhugi á starfsemi FÍLA var ennþá

jafn brennandi og áður. Þar var ljúf-

mennið Jón hvers manns hugljúfi

þegar hann rifjaði upp ýmsa atburði

og uppákomur á vettvangi FÍLA í

gegnum árin.

Við í Félagi íslenskra landslags-

arkitekta eigum eftir að sakna þess

að sjá ekki Jón framar á viðburðum

félagsins. Munum við sjá til þess að

minningu heiðursmannsins Jóns

verði haldið á lofti um ókomin ár inn-

an Félags íslenskra landslagsarki-

tekta, þess sem plægði akurinn fyrir

okkur hin. FÍLA vottar fjölskyldu

Jóns H. Björnssonar innilegustu

samúð.

Fyrir hönd FÍLA, 

Hlín Sverrisdóttir formaður.

?

Innilegar þakkir til allra þeirra er sýndu okkur

samúð og hlýhug við andlát ástkærs eiginmanns

míns, tengdaföður, afa og langafa,

GUNNARS PÉTURSSONAR,

Eyrarholti 6,

Hafnarfirði.

Sérstakar þakkir færum við hjúkrunarþjónustu

Karitas og starfsfólki St. Jósefsspítala í Hafnarfirði.

Guðbjörg Helga Guðbrandsdóttir,

Jóhanna Valdemarsdóttir,

Númi Arnarson, Þóra Birna Ásgeirsdóttir,

Helga Björg Arnardóttir, Andrés Björnsson,

Alexander Örn Númason.

?

Innilegar þakkir fyrir auðsýnda samúð og hlýhug

við andlát og útför okkar ástkæru móður, tengda-

móður, ömmu og langömmu,

RANNVEIGAR JÓNSDÓTTUR.

Sérstakar þakkir færum við starfsfólki á

hjúkrunarheimilinu Eir fyrir góða umönnun.

Guðlaugur Bergmundsson, María K. Jónsdóttir,

Jón Bergmundsson, Guðrún Þ. Ingimundardóttir,

Hlöðver Bergmundsson, Jóhanna S. Óskarsdóttir,

Ingibjörg Bergmundsdóttir, Harald B. Alfreðsson,

Katrín Björk Bergmundsdóttir, Egill Grímsson,

Sigrún Berglind Bergmundsdóttir, Helgi B. Thoroddsen,

barnabörn og barnabarnabörn.

?

Hjartans þakkir til allra sem sýndu okkur samúð,

hlýhug og vináttu við andlát og útför okkar ástkæru

og yndislegu eiginkonu, móður, tengdamóður,

dóttur og ömmu,

ÁSTRÍÐAR HÓLM TRAUSTADÓTTUR,

Seljabraut 52,

Reykjavík.

Óskar Már Ásmundsson,

Margrét Jóhannsdóttir, Hafþór Theodórsson,

Bjarki Már Óskarsson,

Trausti Már Óskarsson,

Agnes Sigurðardóttir,

Viktor Blær Hafþórsson,

Ásta María Hafþórsdóttir.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44