Saga

						24                                     VALUR INGIMUNDARSON

ekkert rætt um, að „erlendir" tæknimenn yrðu hér eftir. Markmið

ályktunarinnar var heldur ekki að færa Keflavíkursamninginn frá

árinu 1946 í nýjan búning. Gylfi Þ. Gíslason sagði síðar, að forystu-

menn Alþýðuflokksins hefðu dregið í efa, að Bandaríkjamenn yrðu

við óskum íslenskra stjórnvalda um brortför hersins. Þeir hefðu því

verið þeirrar skoðunar að breyta ætti varnarsamningnum á þann

veg, að umsvif varnarhðsins yrðu takmörkuð sem mest.62 Bréf Bene-

dikts kemur heim og saman við þetta viðhorf, en tillaga hans um

framtíðarskipan varnarmálanna hefur áreiðanlega fremur verið

bundin við vinstri arm Alþýðuflokksins en forystusveit hans. Banda-

ríkjamenn höfðu líka heimildir fyrir því, að þeim Gylfa og Benedikt,

sem höfðu farið til Norðurlanda nokkrum vikum eftir srjórnarmynd-

unina til skrafs og ráðagerða við norræna jafnaðarmenn, hefði ekki

tekist að afla sjónarmiðum sínum í hermálinu fylgis.63 Samt fóru

skoðanir margra framsóknarmanna og vinstri arms Alþýðuflokks-

ins hér saman, enda var Hermann Jónasson ekki enn reiðubúinn til

að hvika frá stefnunni um brottför hersins.64

Muccio fékk einnig þær upplýsingar í byrjun september, að nokkr-

ir áhrifamenn í Alþýðuflokknum, þar á meðal Ásgeir Ásgeirsson,

væru að reyna að fá þá Hannibal Valdimarsson, Alfreð Gíslason og

Lúðvfk Jósepsson til að segja skilið við „kommúnistakjamann" í Al-

þýðubandalaginu. Forsendan væri sú, að unnt yrði að komast að

málamiðlun í samningaviðræðunum við Bandaríkjamenn, sem gerði

vinstri jafnaðarmönnum kleift að sætta sig við áframhaldandi dvöl

hersins.65 Vilhjálmur Þór tjáði bandarískum embættismönnum í lok

september, að fulltrúar Framsóknarflokksins í ríkisstjórninni hefðu

einnig unnið að því að kljúfa Alþýðubandalagið, með það fyrir aug-

um, að kommúnistar segðu skilið við flokkinn.66 Framsóknarmönn-

um og Alþýðuflokki varð ekki kápan úr því klæðinu, en samt má

fullyrða, að tilraunir þeirra til að hafa áhrif á stefnu Alþýðubanda-

62  Þorleifur Friðriksson: Undirheimar íslenskra stjómmála, bls. 126.

63  NA, RG 59, Box 3175, 740B.O0/8-2356: Bandaríska sendiráðið (Reykjavík) til

utanríkisráðuneytis (Washington), „Review of Political Developments, Aug-

ust 10-23", 23. ágúst 1956.

64  NA, RG 59, Box 3175, 740B.00/9-2656: Minnisblað, viðræður við Vilhjálm Þór,

26. september 1956.

65  NA, RG 59, Box 3175, 740B.00/9-1956: Muccio til Parsons, 10. september

1956.

66  NA, RG 59, Box 3175, 740B.00/9-2656: Minnisblað, viðræður við Vilhjálm Þór,

26. september 1956.