Saga

						126                                     ÞORSTEINN HELGASON

skríða gegn þeim sem eftir voru (í spænskum heimildum oft nefndir

Moriscos en í öðrum Andalúsíumenn), hvort sem þeir höfðu tekið

kristni eða ekki. Þessir menn höfðu harma að hefna og sumir þeirra

leituðu hælis í Algeirsborg eða Salé í Marokkó eins og síðar verður

vikiðað.

Sjóræningjar í Alsír eru sumir Tyrkir eða márar að uppruna, segir

Haedo og miðar einkum við árið 1581, „en meirihluti þeirra kemur

úr röðum trúskiptinga af alls konar þjóðerni og þeir eru slyngir í

strandsiglingu með löndum kristinna manna."39

Trúskiptingarnir voru Evrópumenn að uppruna og þeir fyrsru

voru einkum ættaðir frá Miðjarðarhafslöndum. Astæður þess að þeir

köstuðu trú sinni voru margvíslegar. Ymist var þar um val að ræða

eða þvingun. Um 1600 fór Norður-Evrópurnönnum að fjölga í þess-

um hópi, ekki síst Englendingum og Hollendingum. Ein ástæðan

var sú að hlé varð á stríði þessara þjóða við höfuðóvininn, Spánverja;

hjá Hollendingum 1609-21 og Englendingum 1603-25. Þá voru sjó-

ránaleyfi innkölluð og hraustir sjómenn gerðust daufir í dálkinn.

Þeir tóku þá allmargir til bragðs að ganga til liðs við sjóránamiðstöðv-

arnar í Barbaríinu þar sem sjaldan skorti verkefni. Þetta varð mjög

til að efla siglingalist og sjórán á þessum stöðum.40

Sjóræningjarnir höfðu að jafnaði kristna þræla í þjónustu sinni og

sóttust eftir kunnáttumönnum við skipasmíðar.41 Þrælarnir voru

hafðir við árar, segir Haedo, en þeir sem ekki áttu þræla gátu leigt

þá hjá kaupmönnum eða borgað frjálsum márum sama gjald.42 Tyrkja-

ránsárið 1627 var orðíð minna um ræðara, einkum í langferðum, þar

sem Norður-Afríkumenn höfðu tileinkað sér nýja siglingatækni og

skip. Sumir telja að kristnir menn hafi sloppið við að vera sendir á

galeiðuna ef þeir köstuðu trúnni.43

Auk þessara skipsmanna, sem hér eru nefndir og komu úr Al-

geirsborg þó að uppruninn væri margs konar, barst stundum beinn

liðsauki frá Evrópu. Sjóræningjar, sem störfuðu sjálfstætt eða veif-

39  Sama rit. Kafli XXI, 618.

40  de Groot, Alexander H., „Ottoman North Africa and the Dutch Republic in

the Seventeenth and Eighteenth Centuries." Revue de l'Occident Musulman et de

la Méditerranée. 1985-1, 131-47. - Lloyd, Christopher, English Corsairs on the

Barbary Coast.

41   Haedo, Revue Africaine, 15. árg. 1871, kafli XXI, 42.

42  Sama rit, 42-3.

43  Dan,343.