Saga

						280                                          RITFREGNIR

Faðir Halldóru Briem var séra Þorsteinn Briem, föðuramma var Halldóra

Pétursdóttir og föðurah' Ólafur Eggertsson Briem, bóndi og alþingismað-

ur. Að henni stóðu því styrkir stofnar listamanna, presta og stjórnmála-

manna og var heimanmundur hennar góðar gáfur, og tónlistar- og trúar-

uppeldi.

Þegar Steinunn Jóhannesdóttir tók þátt í gerð heimildarmyndar um

Halldóru árið 1988 hófust kynni þeirra. Myndin, sem hét Dódó, var sýnd í

Sjónvarpinu sama ár. Þá varð höfundi ljóst að Halldóra „...var gædd fjöl-

þættum hæfileikum og bjó yfir mikilli lífsreynslu. Hún var auk þess óvenju-

lega heillandi kona, margfróð og minnug með afbrigðum. Ég hugsaði oft til

þess að saga hennar mætti ekki glatast,..." (bls. 313).

Undirritaður átti því láni að fagna að kynnast Halldóru Briem í Stokk-

hólmi þegar ég og fjölskylda mín bjuggum hjá henni veturinn 1987-88.

Það var gott að vita að hafist var handa við að setja Iífshlaup Halldóru á

bók, því saga hennar á erindi við marga. Það kom líka á daginn því bókin

hefur verið mjög vinsæl.

Steinunn skiptir verkinu í fimm bækur sem hver um sig hefur marga

undirkafla. Hver bók tekur fyrir afmarkað tímabil í lífi Halldóru. f grófum

dráttum má segja að fyrsta bókin fjalli um bernskuna. Halldóru er fylgt

frá Hrafnagili að Mosfelli í Grímsnesi og loks upp á Akranes. Faðir Hall-

dóru, séra Þorsteinn Briem, flutti þarna á milli brauða. Móðir Halldóru var

heilsutæp og lést þegar sögupersónan var 11 ára. Umfjöllun um veikindi

hennar setja mikinn svip á fyrstu kaflana. Eins og í fjölmörgum öðrum

ævisögum er æskan heillandi og skemmtilegur tími að minnast. Þar fær

gott minni Halldóru að njóta sín. Hún dregur upp myndir af mannlífi á Is-

landi á öðrum og þriðja áratugi aldarinnar, lýsir hugarheimi barna og ólík-

um reynsluheimi í sveit og sjávarþorpi.

Ónnur bókin fjallar um unglingsárin og nám í Menntaskólanum í Reykja-

vík, þar til Halldóra fer til náms í arkitektúr í Stokkhólmi. Strax í fyrstu

köflunum er greint frá góðum námshæfileikum Halldóru, og í mennta-

skóla virtist hún njóta sín vel. Hún lýsir pólitískum átökum kreppuár-

anna og hvernig hún skyndilega er dregin inn í þá atburðarás.

Þriðja bókin tekur fyrir námsárin í Stokkhólmi og greinir frá því fólki

sem Halldóra kynntist og „baráttunni" í leitinni að hinum „rétta". Þar er

einnig sagt frá innri baráttu hennar um trúmál og hvernig vinir hennar

sósíalískir trúleysingjar, höfðu áhrif á barnatrú hennar.

Fjórða bókin fjallar um sambúð Halldóru og Jans Ek, eiginmanns henn-

ar, segir frá börnum þeirra og erfiðleikum. Jan Ek lést langt fyrir aldur

fram. Þó svo að víða sé komið að því að Halldóra var mjög hrifin af manru

sínum, „... snareygum, gáfuðum lækni með sólina í hárinu," þá var sam-

búðin erfið. Þau eignuðust fimm börn saman. Jan var á sama tíma í sam-

böndurn við aðrar konur og eignaðist bam með einni þeirra. Það fyrirgaf