Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

SunnudagsMogginn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
SunnudagsMogginn

						8 25. október 2009
Framleiðslaognotkunáls
Álframleiðslaeftir
heimshlutum
Álnotkuneftiriðnaði
Samgöngur 26%
Umbúðir 22%
Byggingaframkvæmdir 22%
Annað 14%
Raftækiog-vörur 8%
Vélahlutir 8%
Asía 43%
Evrópa 24%
Ameríka 22%
Eyjaálfa 6%
Afríka 5%
Asía Ameríka
Eyjaálfa
Afríka
Evrópa
Samgöngur
Umbúðir Raftækiog-vörur
Byggingaframkvæmdir
Annað
Véla-
hlutir
S
taðgreiðsluverð á áli hefur hækkað mikið
frá því í upphafi árs, þegar það náði
lægstu lægðum í kjölfar þess að efnahags-
lægðin dýpkaði á alþjóðamörkuðum.
Verðið er nú rúmlega 1.900 dollarar en var þegar
það fór lægst, í febrúar á þessu ári, 1.260 dollarar.
Verðið hefur því hækkað um 65% á fyrrnefndu
tímabili. 
Hækkanirnar hafa farið fram samhliða upp-
gangstímum á hlutabréfamörkuðum. Þannig hefur
hlutabréfavísitala Morgan Stanley hækkað um
meira en 50% frá því í mars.
En blikur eru þó á lofti. Í nýjasta hefti The Eco-
nomist er því haldið fram að mikið ójafnvægi ein-
kenni raunhagkerfið. Ekki sé orðið ljóst enn hvort
hækkanir á hrávöru, þar á meðal áli, séu inni-
stæðulausar eða ekki. Birgðir af áli eru enn í hæstu
hæðum. Samkvæmt upplýsingum frá London
Metal Exchange er talið að birgðir í heiminum séu
nú um 4,6 milljónir tonna. Sem nemur fimm- til
sexfaldri árlegri framleiðslu hér á landi.
Hagsmunir skattgreiðenda
Íslenskir skattgreiðendur eiga umtalsvert undir
því að álverð haldist hátt þar sem söluverð á raf-
orku til álvera, frá opinberum íslenskum orkufyr-
irtækjum, sveiflast með álverðinu. Orkufyrirtækin
eru í þeirra eigu og á endanum er ábyrgðin á við-
skiptunum þeirra.
Ólafur Teitur Guðnason, upplýsingafulltrúi Rio
Tinto Alcan, segir undanfarið ár hafa verið erfitt í
áliðnaðinum. Þannig hafi álverið í Straumsvík
verið rekið með tapi framan af ári en staðan batn-
að eftir því sem á leið. ?Við höfum framleitt upp í
pantanir, sem er meira en mörg álver úti í heimi
hafa verið gera. Auk þess framleiðum við margar
vörutegundir og því er góður sveigjanleiki í fram-
leiðslunni,? segir Ólafur. 
Mun verðið lækka að nýju?
Í ljósi þess að verðið hefur hækkað mikið án þess
að gengið hafi á hið mikla offramboð sem nú er á
mörkuðum hafa vaknað spurningar um hvort
verðið kunni að lækka hratt að nýju. Stærstu ál-
framleiðendur heims, þ.á m. Alcoa og Rio Tinto,
hafa bæði gripið til viðmikilla hagræðingaraðgerða
og skorið niður allt að 15% framleiðslu sinnar á
heimsvísu. Þar ræður mestu að stórir kaupendur
áls hafa átt í vandræðum vegna mikils samdráttar.
Framleiðsla á bílum, flugvélum og öðrum farar-
tækjum og vélarhlutum hefur minnkað gríðarlega
hratt frá því heimskreppan dýpkaði mikið á
haustmánuðum í fyrra. Framleiðendur sam-
göngutækja og vélarhluta eru kaupendur 34% af
öllu áli sem framleitt er í heiminum. Það munar
því um minna. Hagræðing í bílaiðnaðinum er ekki
sögð öll fram komin, að því er fram kom nýlega í
grein í New York Times. Þar segir að samdrátt-
arskeiði í bílaiðnaði sé enn ekki lokið. 
Álverin hér á landi hafa öll haldið sjó og ekki
slakað á framleiðslu sinni þrátt fyrir erfitt árferði
undanfarin misseri. Þar ræður miklu að raforku-
samningar þeirra eru bundnir til áratuga. Auk þess
hefur veiking krónunnar minnkað launakostnað
við framleiðslu þar sem álverðið er í dollurum en
launakostnaður í krónum. Framleiðslan hér á
landi er því að öllum líkindum trygg þrátt fyrir að
álverum víða um heim hafi verið lokað á und-
anförnu ári.
Alcan í Straumsvík Hér sést unnið í kerskála í Straumsvík.
Morgunblaðið/Þorkell
Álverð hækkar en
birgðir safnast upp
Álverð hefur hækkað samhliða
hækkunum á hlutabréfamörkuð-
um. Er hækkunin innistæðulaus?
Í nýjasta hefti The Eco-
nomist er því haldið fram
að mikið ójafnvægi ein-
kenni raunhagkerfið.
Vikuspegill
Eftir Magnús Halldórsson magnush@mbl.is
Sérstaða Íslands þegar kemur að
raforkuframleiðslu er ekki síst sú
að meira en 70% af allri raforku í
landinu er selt á þrjá staði; í álver-
ið í Straumsvík, á Reyðarfirði og á
Grundartanga. Hlutfallið er líklegt
til þess að hækka í allt að 90% ef
frekari álversáform, þ.á m. í Helgu-
vík, ganga eftir.
Mörg þeirra landa sem berjast
við orkuskort eiga fullt í fangi með
að framleiða raforku sem notuð er
fyrir heimili.
Hér á landi er framleiðslan úr
endurnýjanlegum orkugjöfum,
vatnsorku að mestu, og þannig
fæst nægt rafmagn fyrir heimili.
Hins vegar fer meirihluti rafmagns-
ins til álvera eins og áður segir.
Arðsemin af þessum viðskiptum
sem orkufyrirtækin, þar helst
Landsvirkjun og Orkuveita Reykja-
víkur (OR), standa fyrir sveiflast
með gengi dollars og álverði. Ál-
verðið er meiri áhrifavaldur þar
sem skuldir orkufyrirtækjanna eru
að mestu í erlendri mynt. Í tilfelli
Landsvirkjunar skiptir gengi krón-
unnar litlu sem engu máli þar sem
uppgjörsmynt fyrirtækisins er doll-
ari. Í tilfelli OR er skuldavandi fyr-
irtækisins alvarlegri þar sem að-
eins um 25% tekna fyrirtækisins
eru í erlendri mynt en næstum all-
ar skuldir fyrirtækisins erlendar.
Sem þýðir að gengisfall íslensku
krónunnar hefur haft mjög alvarleg
áhrif á efnahag fyrirtækisins. Eig-
infjárhlutfallið hefur lækkað úr
nærri 50% í 15%.
Arðsemin af raforkusölunni hef-
ur aldrei fengist nákvæmlega upp-
gefin þar sem leynd hvílir yfir sölu-
verði á raforkunni. Hún er
samningsbundin og byggist á sam-
keppnissjónarmiðum. Ljóst er þó
að salan á raforkunni skilar mik-
ilvægum tekjum í þjóðarbúið, þótt
stærstur hluti teknanna fari nú í að
greiða niður skuldir vegna virkj-
anaframkvæmda.
Álver langstærsti kaupandi raforku í landinu
Úr álverinu Viðskipti álveranna við
íslensk orkufyrirtæki skipta miklu
máli fyrir íslenskan efnahag.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60