DAGSBRÚNARBLAÐIÐ þessi mál, hefir ekki enn þá birt opinberlega álit sitt, enda sennilega ekki búin að ganga frá tillögum sínum, því að hér er um að ræða stórmál, sem þarf góðan undirbúning og ná- kvæma yfirvegun. — Að svo stöddu er því engin ástæða til að ætla henni nein óheilindi 1 þessu máli, enda vitanlegt að tillögur hennar verða að vera þann veg úr garði gerðar, að % félagsmanna þeirra, er at- kvæði greiða, séu þeim sam- þykkir til þess að þær nái að verða að lögum. . Eg er p.ersónulega fylgjandl því, að þetta trúnaðarmanna- ráð verði sem fullkomnust speg- ilmynd af félaginu, og til þess að ná því marki, teldi eg heppi- legustu leiðina að skipta félag- inu í deildir, sem síðan kysu hver sína fulltrúa. Deilda- skiptingin ætti helzt að fara eftir starfsgreinum, en reynist það ekki mögulegt, sem eg tel ólíklegt, þætti mér réttara, a3 skiptingin færi eftir bæjar- hverfum, heldur en að hafa allsherjar atkvæðagreiðslu, því að allsherjar atkvæðagreiðsla hlýtur alltaf að hafa í för með sér áberandi deilur, sem svo aftur veikir félagið út á við. — Þegar eg tala um deilur í félag- inu á eg við, að fara munu fram pólitísk kapphlaup um yfirráð- in, sem svo aftur leiðir af sér sundrung, en það hlýtur að vera aðaláhugamál allra sannra verkalýðsvina, að sundrungin hverfi, en fullkomin eining verði ríkjandi innan félag'sins. Viðvíkjandi því, hvort kjósa skuli aðra?> nefnd til að hafa þessi mál til meðferðar, get eg ékkert sagt að svo stöddu, — það hlýtur að fara eftir þvi, hversu aðgengilegar þær tillög- ur verða, er koma frá nefndinni, sem nú starfar. Sveinbjörn Guðlaugsson, ritari Pöntunarf élags verkamanna: Hvernig lítur þú á lagabreyt- ingartillögur Héðins Valdimars- sonar frá sjónarmiði ykkar vöru- bílstjóra? Eg hefi nú ekki átt kost á að kynna mér tillögurnar ræki- lega, en eftir þeim upplýsing- um„ sem eg hefi fengið, er ekki gert ráð fyrir í tillögunum, að vörubílstjóradeildin kjósi sína fulltrúa í fyrirhugað „trúnað- armannaráð". Samkvæmt til- lögunum mun deildin þó eiga rétt á 5—6 fulltrúum í „ráðið", og verður ekki annað sagt en það sé sanngirniskrafa að deild- in kjósi þá beint; annað er ekki samkvæmt fullkomnum lýð- ræðisreglum. Hvað getur þú sagt okkur um skipulagningu Pöntunarfélags verkamanna, eða er hún nokk- uð svipuð því, sem gert er ráð fyrir að verði í. „Dagsbrún" samkvæmt tillögum Héðins? Pöntunarfélag verkamanna •er nú álíka að meðlimatölu og „Dagsbrún". Því hefir nýlega verið skipt í fimm deildir. Hver deild hefir sína eigin stjórn, sem er kosin á stofnfundum og aðalfundum deildanna. Deild- irnar kjósa síðan fulltrúa, 1 fyrir hverja 20 félagsmenn. Fulltrúarnir sifria aðalfund og Verkamenn vilja ekki Hitlers- »einingu« í »Dagsbrún«, heldur einingu byggða á lýðræðis- , grundvelli. Alþýðublaðinu hefir tekizt illa að rægja samfylkingarmenn út a'f afstöðu þeirra gagnvart lagabreytingunum í ,Dagsbrún'. Blaðið hefir viljað koma því ,inn hjá lesendum sínum, að eg og aðrir, sem vilja skapa ein- ingu í „Dagsbrún", værum á móti því, að skipulagi félagsins yrði breytt frá því sem nú er, til meira samræmis við vöxt þess og þróun. Um þetta urðu skrif- finnar blaðsins að vísu strax tví- saga, því að sama daginn sem þeir geta um breytingartillögur íéðins Valdimarssonar, sögðu þeir, sem satt var, að Eðvarð Sig- fulltrúafundi að minnsta kosti ársfjórðungslega. Þeir hafa að- gang að öllum bókum og reikn- ingum félagsins, og hafa úr- skurðarvald í öllum málum, sem varða félagið. Uppástungur og kosning á stjórn og fulltrúumer alg.erlega frjáls og er, opinber eða leynileg eftir því, sem ósk- að er í hvert skipti. Það er aldrei spurt um pólit- iska skoðun eða trúarjátningu, en stjórn félagsins gerir venju- lega uppástungur um menn í trúnaðarstöður eftir því, sem hún álítur menn áhugasamasta félagsmenn, án tillits til annarsí Félagið samanstendur af mönnum úr öllum pólitiskum flokkum, og verður ekki með neinni vissu sagt um hver flokk- urinn mundi verða liðflestur, ef til pólitískra átaka kæmi, en til þess hefir aldrei komið, og mun aldrei koma; þar ríkir fullkom- in eining um starf og stefnu fé- lagsins, fyrst og fremst 'vegna þess, að félagið er skipulagt á fyllsta lýðræðisgrundvelli. Eg álít óhjákvæmilegt, að skipta Dagsbrún í deildir,- eins og Pöntunarfélaginu — eða eft- ir starfsgreinum — og að kjósa trúnaðarmannaráð eða fulltrúa er eg líka samþykkur, en það er ekki síður nauðsynlegt að við allar kosningar ríki fullkomið lýðræði. Kosningafyrirkomulag það, sem nú ríkir við stjórnarkosn- ingu í Dagsbrún, og á að ríkja samkvæmt tillögum Héðins — þar sem aðeins einn listi er í kjöri — er ekki sæmandi nokkru félagi, sem starfar á lýðræðis- grundvelli. Eg er þeirrar skoð- unar, að pólitiskar deilur og flökkadrættir innan Dagsbrún- ar stafi að miklu leyti af því, að þar gætir ekki eins og æskilegt væri nógu mikils lýðræðis. Eft- ir þeirri r.eynslu, sem eg hefi fengið af starfi mínu í Pöntun- arfélaginu og víðar, þá er full- komið lýðræði fyrsta skilyrðið til félagslegrar einingar. urðss. hefði lagt fram aðrar til lögur, sem gengið hefðu í sömu átt. En í sama blaði segja þeir, að „kommúnistar" rísi einir upp gegn tillögum Héðins um trún- aðarmannaráð. En blaðritararn- ir fóru hér mjög ófimlega á snið við sannleikann, því að enginn Dagsbrúnarmaður hefir opinber að andstöðu sína gegn því, að trúnaðarmannaráð yrði kosið í „Dagsbrún". En það, sem kom- múnistar og f jöldi Alþýðuflokks- manna hafa lýst sig andvíga er fyrirkomulagið sem Héðinn vildi hafa um kosningu trúnaðar- mannaráðsins. Þeir mótmæltu því og hófu strax virka baráttu gegn því, að trúnaðarmannaráð- ið yrði raunverulega kosið af þriggja manna nefnd, sem að einum þriðja hluta væri skip.uð af stjórn Alþýðusambandsins. Þeir mótmæltu því, að lýðræðið yrði afnumið í „Dagsbrún". — Þessi mótmæli, og barátta verka manna yfirleitt, hefir strax haft þau áhrif, að nefnd sú, sem hef- ir unnið að breytingum á tillög- um Héðins, hefir gert kosninga- tilhögunina miklu frjálslyndari en áður var ætlað. Samfylking- armenn hafa því unnið mjög þýðingarmikinn sigur í þessu efni. — En það eru þó enn ýmsir gall- ar á tillögunum, sem er nauð- synlegt að fá út úr þeim. Og að því er eg bezt veit, munu verka- menn vera nokkurn veginn sam- mála um, að rétt sé að kjósa nefnd á næsta Dagsbrúnarfundi til þess að rannsaka tillögurnar enn og færa þær til betra horfs í mörgum atriðum. Það leikur trauðla á tveim tungum, að fátt sé nauðsynlegra en að „Dags- brún" verði nú tryggt það skipu- lag, sem geri félagið sem sterk- ast og baráttuhæfast á grund- velli hins fullkomnasta lýðræð- is. Það munu heldur ekki verða skiptar skoðanir um það, að þeir menn, sem vilja ganga sem bezt frá lagabréytingunum með því að kjósa nefnd á næsta félags- fundi til að yfirvega þær, eru úr hópi þeirra, sem ekki vilja rasa fyrir ráð fram um afgreiðslu þessa þýðingarmikla vandamáls. Þeir menn eru vinir verka- manna, sem ekki vilja fram- kvæma nein flaustursverk í sambándi við lagabreytingarn- ar, heldur hugsa sem bezt fyrir því, að þær verði sem f arsælast- ar fyrir félagslífið. Hinsvegar eru þeir menn, sem vilja hraða svo breytingunum á lögunum, að verkamönnum gef- ist ekki tími til þess að átta sig á þeim í einstökum atriðum, væg ast sagt, óvinir verkamanna og líklegastir til skemmdarverka í verkalýðssamtökunum hvenær sem er. í fyrra vetur, þegar greitt var atkvæði um styttingu vinnudags ins, tók skrifstofumaður nokk- ur, sem á sínum tíma hefir villzt inn á félagaskrá „Dags- brúnar" sér fram um það, að lýsa fyrir verkamönnum þeirri alvöru, sem fylgdi því að stytta vinnudaginn. Hann taldi, að verkamenn þyrftu að vera mjög varfærnir við þá atkvæðagr. En hafi Dagsbrúnarmenn þurft þá að vera varfænir, þá er eg viss um, að þeim er ekki síður nauð- synlegt að gæta allrar varúðar, er þeir ganga til atkvæða um breytingar á skiplagi f élags síns. —r Fyrir fátæka verkamenn er „Dagsbrún" svo þýðingarmikill félagsskapur, að það skiptir ekki litlu máli hvernig lögum henn- ar og skipulagi öllu er háttað. Samfylkingin í „Dagsbrún" og húskarlaskrif forustunnar. Til þeirra manna, sem í Al- þýðublaðinu hamra á því í sí- fellu, að óeining sé í „Dags- brún" vil eg segja það, að þeir eiga þar um mesta sök, sem aldrei geta látið af því að eggja til deilna og draga fram á fundum að tilefnislausu forna fjandsemi milli Alþýðuflokksmanna og „kommúnista". Eg hefi í tvö undanfarin ár barizt fyrir einingu og samhug á félagsfundum í „Dagsbrún". — Þessi barátta mín og fjölda verkamanna hefir borið þann ár- angur, að óþarfar deilur, þar sem viðað.var að framandi á- greiningsatriðum í sambandi við dægurmálaumræður í félaginu hafa fallið niður. Við þetta hef- ir samstarf og samhugur milli verkamanna í Alþýðuflokknum og Kommúnistaf lokknum aukizt til ómetanlegs gagns fyrir sam- eiginleg hagsmunamál þeirra. Má í því sambandi minna á þær nefndir, sem starfað hafa í „Dagsbrún" undanfarið og skip- aðar hafa verið bæði „Kommún- istum" og Alþýðuflokksmönn- um. Innan þeirra hefir skapazt jafnan ágætt samkomulag um afgreiðslu merkra mála, gins og t. d. atvinnuleysismálanna og tryggingamálanna. En í þóknun fyrir þessa baráttu mína gegn því, að fundir fatækra verka- manna væru sprengdir Upp með ofstæki og þrjózku pólitiskra fyrirliða, hafa 40 Alþýðuflokks- menn (í þeim hópi fáir verka- menn) vísað mér úr Jafnaðar- mannafélagi Islands. Og ástæð- an er sú, að eg hefi ekki getað fylgt þeirri kenningu, að jarð- vegur fyrir einingu og samstarfi i félagi, þar sem uppi eru skipt- ar skoðanir um þjóðmál í víð- tækri merkingu, yrði bezt skap- 'aðúr með því að liðstyrkari pól- itiska sveitin beitti hina ofríki á kostnað þeirrar baráttu, sem fátækir og atvinnulitlir verka- menn verða jafnan að heyja fyr- ir afkomu heimila sinna. Þessa baráttu fyrir daglegri lífsaf- komu sinni verða verkamenn að hefja upp yfir öll fjarlægari „pólitisk" sjónarmið, svo að ein- ingin um það, sem mest veltur á, truflist ekki vegna sundurleitra skoðana um önnur þau atriði, er f jær liggja. Sé svo, að foringjum Alþýðu- flokksins í „Dagsbrún" þyki eg hafa höggvið nær sér en „Kom- múnistum" með því að tala fyr- ir friði í félagsskap verkamanna, þá getur það því aðeins verið, að þeir skoði hagsmuni sína ¦ tengdá við það, að eg örfi frem- ur eh dragi úr vopnaburði hins forna áflogaliðs, sem „Komm- únistar gerðu út á Dagsbrúnar- fundum á réttlínuárum sínum. En ef svo er, hvers vegna sögðu foringjarnir mér ekki frá > þeim leyndardómum, sem ef til vill hefðu getað sannfært mig um að hagsmunir þeirra og virð- ing ylti á því, að „Kommúnist- ar" væru nógu grimmir, og að þeir fengju síðan að fljúgast á við þá á Dagsbrúnarfundum sem oftast, t. d. undir umræðum um atvinnuleysið, sem jafnt þjáir kommúnistiska verkamenn og þá, sem eru í Alþýðuflokknum? Og hvers vegna hafa „kom- múnistar" ekki vítt mig fyrir að bera klæði á vopn sín, sem þeir á „réttlínu"-árum sínum töldu ekki eftir sér að beita freklega gegn forustu Alþýðuflokksins á fundum Dagsbrúnar? Hvað veldur? Eg harma það, ef forusta Al- þýðuflokksins sér ekki betri úr- ræði til að tryggja hagsmuni flokks síns en þau, að rífast við kommúnista í tíma og ótíma. — Eg harma það vegna þess, að eg hefi trú á framtíð Alþýðuflokks ins, og fylgi stefnu hans nú sem fyrr í landsmálum yfirleitt, þótt 40 menn hafi vikið mér úr Jafn- aðarmannafélagi Islands, enda geta þeir auðvitað ekki ákveðið mér aðra pólitiska skoðun en.þá, sem eg hefi fylgt, síðan eg byrj- aði að kynna mér stjórnmála- stefnur. Og eg vil að lokum skora á alla skoðanabræður mína, Al- þýðuflokksmenn í „Dagsbrún", að ljá lið sitt fyrst og fremst til þess, að sauma, að íhaldinu, en ekki til þess að þrengja að frelsi stéttarbræðra sinna í verka- mannafélaginu með ófrjálslegri félagslöggjöf, þótt þeir séu kom- múnistar. Við viljum ekki Hitlers-,,ein- ingu" í „Dagsbrún", heldur ein- ingu byggða á grundvelli lýð- ræðisins og mótaða af alvöru sannrar verkalýðsbaráttu fyrir atvinnu og frelsi. Arni Ágústsson. Munið að ritfanga* verslunin f^mTT býður yður beztu ritfanga kaupin.
Beinir tenglar