Saga

						þjóðanna tveggja í sögu. Þegar í upphafi árs 1952 var sendiherrann

farinn að grennslast fyrir um hvaða bækur voru kenndar í Íslands-

sögu og mannkynssögu í skólum á Íslandi. Í febrúar og mars fékk

Begtrup skrá yfir þær frá Ingimar Jóhannessyni á skrifstofu

fræðslumálastjóra.38 Þar kom fram að aðeins voru kenndar bækur

Arnórs Sigurjónssonar, Jóns J. Aðils og Jónasar frá Hriflu.39 Einnig

skrifaði Begtrup til Frantz Wendts þann 5. ágúst í þeim tilgangi að

vekja athygli sögunefndar Norræna félagsins í Danmörku á því

hvað hæft væri í sögunni um að Danir hefðu ætlað að flytja íslensku

þjóðina til Jótlands eftir móðuharðindin 1783?1785. Wendt skrifaði

um hæl og sagði þetta mál vera eitt af þeim sem sögunefndin

myndi skoða.40 Ef til vill hefur Begtrup talið að hér væri um aðra

goðsögn Íslendinga að ræða.

Bréfaskipti sendiherrans og annarra um starf sögunefnda nor-

rænu félaganna snerust í fyrstu um fyrirhugaðan fund allra sögu-

nefndanna í Kaupmannahöfn í byrjun árs 1953, en nokkrir slíkir

sameiginlegir fundir höfðu verið haldnir. Fundurinn var mikilvæg-

ur enda haldinn til að ræða og hleypa nýju lífi í endurskoðun

kennslubóka í sögu á Norðurlöndum og undirbúning þriðja bindis

af Omstridde Spørsmål i Nordens Historie.41 Fyrir hönd Íslands sátu

fundinn þeir Sveinbjörn Sigurjónsson, yfirkennari við Menntaskól-

B O D I L B E G T R U P 29

38 RA. Udenrigsministeriet. Representationer i udlandet. Ambassade Rvk. 154,

F.2.I. Historisk udvikling mellem Danmark og Island [1951?1954]. Bréf frá

skrifstofu fræðslumálastjóra til Begtrup 28.2.1952 og 17.3.1952.

39 Í þeim heimildum sem greinarhöfundur rannsakaði, fjallaði Bodil Begtrup að-

eins almennt um íslenskar sögukennslubækur sem þjóðernissinnaðar. Jónas

frá Hriflu er eini kennslubókarhöfundurinn sem Begtrup gagnrýnir sérstak-

lega, enda bar mikið á honum og skoðunum hans um miðja 20. öld þrátt fyr-

ir að dregið hefði úr áhrifum hans þegar Begtrup kom til Íslands. Auk þess

hefur Begtrup eflaust haft meiri áhyggjur af bókum Jónasar vegna útbreiðslu

þeirra í barnaskólum en af kennslubókum Jóns J. Aðils og Arnórs Sigurjóns-

sonar, sem kenndar voru í framhaldsskólum, en um miðja öldina voru þeir

mun fámennari en barnaskólarnir.

40 RA. Udenrigsministeriet. Representationer i udlandet. Ambassade Rvk. 154,

F.2.I. Historisk udvikling mellem Danmark og Island [1951?1954]. Bréf frá

Frantz Wendt, formanni Norræna félagsins í Danmörku, til Begtrup 13.8.1952

og frá Begtrup til Wendts 5.8.1952.

41 Sama heimild. Bréf frá Frantz Wendt, formanni Norræna félagsins í Dan-

mörku, til danska menntamálaráðuneytisins 27.9.1952 og bréf frá Begtrup til

danska utanríkisráðuneytisins 23.2.1953. ? Sveinbjörn Sigurjónsson, ?Sögu-

kennsla og sambúð þjóða?, bls. 47.

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 29