Saga

						horfði ungur og bjartsýnn maður fram á veg með þá ósk í huga að

vilji Guðs yrði í lífi hans. Guðsmynd hans virðist þó slík að hann

geri ekki fyrirvaralaust ráð fyrir því að vilji Guðs feli það í sér sem

sé honum sjálfum fyrir bestu að hans eigin mati. Kann það að

benda til þess að Guð hafi einkum verið agandi og hirtandi í aug-

um hans á þessu skeiði ævinnar.70 Á unga aldri hefur honum þá

verið hinn huldi Guð (Skaparinn) ofar í huga en hinn opinberaði,

kærleiksríki Guð (Faðirinn). Sé þetta rétt hefur hann öðlast jákvæð-

ari afstöðu til guðdómsins síðar á ævinni þótt spennan milli hins

hulda og opinberaða Guðs haldist eigi að síður út ævina. Þegar hef-

ur verið bent á að sjálfsgagnrýni og syndavitund Hálfdánar hafi

aukist fyrir áhrif Heinrichs Zschokkes. Þessi þróun kemur glöggt

fram í afmælisfærslunni frá 1857. Má enda telja eðlilegt að þessar

kenndir vaxi í takt við dýpkaða sýn á guðdóminn og aukna tilfinn-

ingu fyrir nálægð hans.

Á næsta ári, 1858, kvað við líkan tón þótt guðsmyndin sé þá

hefðbundnari og trúfræðilegri miðað við þá tilfinningalegu spennu

sem hún einkenndist af árið áður. Nú ákallaði Hálfdán hinn þríeina

Guð í anda hinnar postullegu trúarjátningar, þar sem rætt er um

Guð sem föður, son og heilagan anda. Árið eftir líkti Hálfdán sálu

sinni við kvakandi fugl en það er algeng líking fyrir sál mannsins í

trúarlegu táknmáli. Þá virðist guðssamband hans mjög tilfinninga-

legs eða andlegs eðlis þar sem hann ræðir um að ?augu sálar sinn-

ar? líti til Drottins.71 Má líta svo á að Hálfdán nálgist hér að mega

kallast dulhyggjumaður þótt dulhyggja hans sé hófstillt og án öfga.

Gætir þar sýnilega áhrifa frá píetismanum. Í lok færslunnar kom

Hálfdán inn á kjör manna handan dauðans og greip hann þar til út-

valningarhugtaksins sem honum var tamt eins og kemur meðal

annars fram í sorgarvinnu hans við dauða ástvina.72

Á afmælisdaginn 1860 kvað við annan og ?úthverfari? eða sam-

félagslegri tón. Í þetta sinn varð Hálfdáni sérstaklega hugsað til

ábyrgðar sinnar og skyldna í þessum heimi. Við þetta tækifæri stóð

honum fyrir hugskotssjónum að sköpun hans eða fæðing og 59 ára

dvöl í þessum heimi sem skyni gædds manns væri skuldbindandi

A F M Æ L I S H A L D O G S J Á L F S V I T U N D 77

70 Undir ævilokin gekk sr. Hálfdán út frá því að bölið eða ?hið sorglega? gæti

verið Guði þóknanlegt og mönnunum ?nauðsynlegt?. Sama heimild,

28.2.1864.

71 Sama heimild, 28.2.1859. ? Biedermann, Symbollexikonet, bls. 134?135.

72 Lbs. Lbs. 2729 8vo. Minnisbók, 28.2.1859. Sjá og sömu heimild, 28.2.1863.

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 77