Saga

						ryðjendum í mannlífsviðtölum á Íslandi og hafa viðtöl hans

komið út í fjórum bókum. Undir stjórn Valtýs varð Morgun-

blaðið stórveldi á íslenskum blaðamarkaði og hefur hann

stundum verið kallaður faðir íslenskrar blaðamennsku (GF,

bls. 146).

Á öðrum stað segi ég:

Ýmsar nýjungar voru teknar upp í Morgunblaðinu á árunum

1927 til 1933 og blaðið varð fjölbreyttara en áður. Það tók ótví-

ræða forystu meðal íslenskra dagblaða og átti Valtýr Stefáns-

son ritstjóri mestan þátt í velgengni blaðsins. Hann er ótvírætt

eitt stærsta nafnið í íslenskri blaðasögu 20. aldar (GF, bls. 146).

Í bók minni er löngu máli og mörgum köflum varið til að lýsa öll-

um þeim breytingum og nýjungum sem urðu á Morgunblaðinu í rit-

stjórnartíð Valtýs. Ég dreg þar skýrt fram sérstöðu Morgunblaðsins í

íslenskum blaðaheimi. Hvergi er orði hallað á Valtý en þvert á móti

lýst góðum eiginleikum hans sem blaðamanns og vilja hans til að

gera vel. Umfjöllun mín um hann og Morgunblaðið á hans tímum

var lesin í handriti af mönnum nákomnum Morgunblaðinu án þess

að þeir gerðu við hana athugasemdir.

Hafa verður hér í huga að bókin Nýjustu fréttir! spannar sögu ís-

lenskra fjölmiðla frá upphafi, allt frá fyrstu tímaritum, landsmála-

blöðum, dagblöðum, útvarpi, sjónvarpi og til netfjölmiðla nútím-

ans, og koma þar fjölmargir fjölmiðlamenn við sögu auk Valtýs.

Eitt af því sem virðist fara mjög fyrir brjóstið á Jakobi er að hann

telur að ég upphefji Finnboga Rút Valdemarsson, ritstjóra Alþýðu-

blaðsins á árunum 1933 til 1940, á kostnað Valtýs. Meðal annars seg-

ir hann að þetta komi fram í kaflafyrirsögnunum ?Morgunblað

kaupmanna ? Valtýr Stefánsson? og ?Hægri pressan eftir stríð?

sem fjalli um Morgunblaðið og ?Nýir straumar í blaðamennsku ?

Finnbogi Rútur Valdemarsson? sem fjalli um ritstjórnartíð hins

síðarnefnda á Alþýðublaðinu (JFÁ, bls. 308). Þarna er að vísu um

rangfærslu Jakobs að ræða. Síðastnefndi kaflinn fjallar um öll dag-

blöðin á árunum 1933 til 1940 sem fóru þá í gegnum breytingaskeið,

ekki síst Morgunblaðið. Sá sem fór hins vegar fremstur í flokki í nýj-

ungum var Finnbogi Rútur og því set ég hann í fyrirsögn. Jakob

segir að frásögn mín um Finnboga Rút hafi yfir sér ?rómantískan

helgisagnablæ? (JFÁ, bls. 307). Ekkert er fjær sanni. Ég dreg enga

dul á að Alþýðublaðið undir hans ritstjórn hafi fyrst og fremst verið

flokkspólitískt málgagn, oft með æsifréttabrag (GF, bls. 162) og leiði

fram vitnisburð um að sannleikanum hafi stundum verið hressilega

G U Ð J Ó N F R I Ð R I K S S O N122

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 122