Saga

						hagrætt á síðum blaðsins (GF, bls. 163). Hitt verður ekki frá Finn-

boga tekið að hin skammvinna vera hans á ritstjórastóli Alþýðu-

blaðsins var eins og hressandi gustur í íslenskan blaðaheim, ekki síst

vegna fréttastíls hans og notkunar á fyrirsögnum og myndum. Hin

blöðin voru þá ærið útkjálkaleg í útliti og framsetningu efnis enda

tókst Finnboga Rúti að auka útbreiðslu Alþýðublaðsins svo mikið að

það stóð um skeið jafnfætis Morgunblaðinu. Hinar miklu breytingar

á Morgunblaðinu árið 1934 og árunum þar á eftir voru örugglega að

verulegu leyti svar við þessari stórauknu samkeppni.

Jakob birtir langa klausu úr bók minni Nýjustu fréttir! þar sem

ég lýsi blöðunum í upphafi fjórða áratugarins. Þar segi ég meðal

annars að blöðin hafi verið sviplítil og þunn og auglýsingar hafi

þakið forsíður þeirra allra. Fréttaflutningur og greinaskrif hafi

meira eða minna verið í fjötrum þess pólitíska ofstækis sem heltók

þjóðina um þær mundir. Þetta segir Jakob að sé fjarri sanni hvað

Morgunblaðið varði (JFÁ, bls. 308). Hann hlýtur að hafa verið með

sérkennileg pólitísk gleraugu á nefinu þegar hann fletti blaðinu

þessi árin. Æsingurinn út af geðveikimáli Jónasar frá Hriflu, þing-

rofi og fleiri málum var þá í algleymingi og þar var Morgunblaðið

sannarlega ekki barnanna best í pólitísku skítkasti og lituðum

fréttaskrifum. Raunar viðurkennir Jakob þetta í bók sinni. Hann

segir að skammirnar í Morgunblaðinu á þriðja og fjórða áratug 20.

aldar hafi verið á köflum allsvakalegar og annars staðar að blaðið

hafi öðrum þræði verið í sama forarpytti persónulegra svívirðinga

sem einkenndi íslenska blaðamennsku allan ritstjórnarferil Valtýs

Stefánssonar (JFÁ, bls. 170 og 172). Ef Jakob hefur ekki veitt athygli

dauflegu útliti Morgunblaðsins á árunum upp úr 1930 getur hann

farið inn á netið (www.hvar.is) og skoðað það með eigin augum. Það

er lítið heimspressusnið á því að leggja forsíðuna alla undir auglýs-

ingar en láta meginfarveg bæjarfrétta vera í fyrirsagnalausum

smáklausum í dagbók eins og var í blaðinu á þessum tíma. Síðurn-

ar í blaðinu eru yfirleitt myndlausar og fyrirsagnir smáar.

Það sem háir Jakobi F. Ásgeirssyni sem söguritara er hversu

pólitískur hann er. Hann á afar bágt með að setja sig í spor þeirra

sem hafa aðrar skoðanir en hann sjálfur og á það til að hreyta ónot-

um í þá. Söguritun hans er með þeim hætti að hann stillir sér víg-

búinn upp við hliðina á söguhetju sinni eins og riddarinn hugum-

prúði og leggur svo til atlögu við alla ímyndaða og raunverulega

óvini hennar og pólitíska andstæðinga og heggur ótt og títt. Hann

fellur meðal annars sjálfur í þá gryfju að uppnefna andstæðinga

E I N T Ó N A S A G N F R Æ Ð I 123

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 123