Saga

						með áréttingu um að þetta sé satt. Þannig er texta úr skáldsögunni

Undir Helgahnúk skotið inn í kaflann ?Hjarðsveinn? sem styðst að

öðru leyti alfarið við samsvarandi frásögn í Í túninu heima (bls.

215?221). Textinn er mjög styttur í meðförum Hannesar og án

greinaskila, og er hér aðeins sýndur bútur úr honum:

Hér er ?Dóri? (sem er hættur að vera lítill) gerður að drengnum

Atla, aðalpersónunni í Undir Helgahnúk, enda eru þeir á sama aldri.

Á eftir lýsingunni á blóðstorkunni á ullinni vitnar Hannes í

Sjömeistarasöguna, bls. 146, sem meginheimild, en án frekari skýr-

inga. Þegar að er gáð segir Halldór þar frá reynslu sinni af því að

hafa dregið særða kind upp úr jarðfalli. Textann hefur Hannes hins

vegar úr skáldsögunni sem hann vitnar til sem viðbótarheimildar:

?Hér er líka stuðst við lýsingu í Undir Helgahnúk, 11. gr.?. (Bls. 565,

nmgr. 3) Með ?gr.? á Hannes sennilega við það sem kallast kafli í

skáldsögum. Eins og víðar blandar hann í texta sínum saman

?heimildum?. Þegar hann t.a.m. segir ?rifið hana á hol? í staðinn

fyrir ?rifið gat á síðu hennar? hefur hann það úr texta Sjömeistara-

sögunnar.

Í bók Hannesar má lesa smásöguna ?Tryggur staður? í svo til

heilu lagi í kafla sem einnig heitir ?Tryggur staður?. Aðeins á ein-

um stað er vísað til sögunnar, þ.e. á eftir setningu innan gæsalappa

sem höfð er eftir Halldóri með athugasemdinni: ?skrifaði Halldór

síðar? (bls. 39). Um þetta er vísað til neðanmáls þar sem segir:

??Tryggur staður,? Smásögur. Hér er haft fyrir satt, að þetta hafi

gerst.? (Bls. 564, nmgr. 8) Ekki er vísað í blaðsíðutal, höfund eða út-

H E L G A K R E S S204

Frumtextinn

Og þegar Atli gætti vandlegar að sá

hann að hrafninn hafði þegar lagst á

kindina lifandi, höggvið úr henni annað

augað og rifið gat á síðu hennar aftur við

malirnar, dregið þar út nokkuð af görn-

unum og etið, en garnaendarnir láu

þurvisnaðir í blóðstorkunni úti á ullinni.

Sárið var kvikt af víum.

Fyrst gerir dreingurinn nokkrar

árángurslausar tilraunir til að draga

kindina upp úr á hornunum [?].50

Texti Hannesar

Þegar Dóri gætti að, sá hann, að hrafninn

hafði þegar lagst á kindina lifandi. Hann

hafði höggvið úr henni annað augað og

rifið hana á hol aftur við malirnar, dreg-

ið út nokkuð af görnunum og étið, en

garnaendarnir lágu þurrvisnaðir í blóð-

storkunni úti á ullinni. Fyrst gerði Dóri

nokkrar árangurslausar tilraunir til að

draga kindina upp úr á hornunum [?].

(Bls. 53)

50 Halldór Laxness, Undir Helgahnúk (1924). Önnur útgáfa (Reykjavík, 1967), bls.

78?79.

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 204