Saga

						og hefði Hannes hér getað lært mikið af vinnubrögðum Halldórs.

Það eru því til þrjú tilbrigði af þessari lýsingu og athyglisvert að

bera þau saman.

Hér má sjá hvernig Halldór vinnur úr frásögn og orðalagi Jónasar

með því að vitna sífellt til hans. Þetta er allt önnur aðferð en Hann-

es notar en hún felst í því að afrita og eigna sér. Endursögn sína

fleygar Hannes með tilvitnun í Þórberg Þórðarson, ?sagði Þórberg-

ur Þórðarson síðar?. Hann getur ekki frekari heimilda um þessa

frásögn sem, miðað við aðferð Hannesar við textatökuna á öðrum

stöðum, mætti því ætla að væri öll frá Þórbergi komin.

Lýsingar á staðháttum og landslagi í Mosfellssveit tekur Hannes

að öðru leyti upp úr skáldlegum lýsingum Halldórs sem hann ?hag-

ræðir? með úrfellingum og setur fram sem hlutlæga athugun sína:

H E L G A K R E S S212

Frumtexti Jónasar

Sigríður var góð hús-

móðir fólki sínu og lét því

líða vel á allan hátt sem hún

gat. Hún var alltaf glöð og

hlý í daglegri umgengni, en

þó hljóð og fáorð að eðlis-

fari. Sjálf var hún öll fyrir

sitt heimili og þó mest inn á

við, var fegin að þurfa sem

minnst að hlutast til um út á

við eða réttast sagt: svo

heimakær, að hún vildi

næstum ekki þurfa að heim-

an að fara nema til nauð-

synjaerinda til Reykjavíkur

vegna heimilisins, en vænst

þótti henni um, ef hún gat

falið þeim sem hún treysti

að reka slík erindi fyrir sig.

Þess utan fór Sigríður ekki

einu sinni á næstu ná-

grannabæi.63

Texti Halldórs

Í því sem Jónas segir um

móður mína er brugðið upp

mynd sem er því fjarri að

vera mér ókunn. Hann tek-

ur fram að hún hafi verið

glöð og hlý í daglegri um-

geingni, þó hljóð og fáorð

að eðlisfari; og lýkur lofs-

orði á hver húsmóðir hún

hafi verið öllu fólki sínu, en

frábitin því að hlutast til um

annarra hagi útífrá eða þau

málefni sem lágu fjær. Hún

vildi aldrei að heiman fara

nema til Reykjavíkur, nauð-

synjaerinda vegna heimilis-

ins; þess utan, segir Jónas,

fór Sigríður ekki einusinni á

næstu nágrannabæi þó hún

byggi 23 ár í Laxnesi. (Bls.

97)

Texti Hannesar

Sigríður í Laxnesi var

fólki sínu góð húsmóðir.

Hún var hlýleg í daglegri

umgengni, en hljóðlát og fá-

orð. Hún var ?mikil hús-

móðir og snjöll fjármála-

kona, að minnsta kosti í eig-

in þágu?, sagði Þórbergur

Þórðarson síðar, og var lofið

nokkuð blendið. Sigríður

vildi sem minnst hlutast til

um mál annarra. Hún var

svo heimakær, að hún vildi

ekki þurfa að fara að heim-

an nema nauðsynlegustu

erinda, og var ávallt fegin,

ef hún gat falið öðrum að

sinna þeim fyrir sig. (Bls.

35)

63 Jónas Magnússon, ?Hjónin í Laxnesi?, Lesbók Morgunblaðsins 9. apríl 1967, bls. 12.

Frumtextinn

Vegurinn uppí Moskó sem þessi sveit

var þá kölluð af einhverri misskilinni

fyrirlitníngu á Rússlandi, það voru bara

lestamannatroðníngar [?]. (Í túninu

heima, bls. 25)

Þá lá gatan ekki einsog þjóðvegurinn 

Texti Hannesar

Vegurinn úr Reykjavík upp í Mosfells-

sveit var þá varla nema troðningur, sem

þræddi sig með sjónum í niðursveitinni,

upp með Grafarvogi, fyrir voginn og yfir

Keldnaholt, sem nú er kallað. (Bls. 18)

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 212