Saga

						Í túninu heima endar á ljóði sem rennur saman við frásögnina á und-

an. Þessu ljóði sleppir Hannes en grípur þess í stað til skáldlegrar

lýsingar sem lesendur kynnu að halda að væri eftir hann sjálfan. En

svo er ekki. Lýsinguna tekur hann úr lokum Íslandsklukkunnar. Ekki

getur hann heimildar, en tileinkar sér þessa táknrænu mynd af

biskupshjónunum sem hverfa burt úr sögunni á svörtum hestum

með því að breyta þeim í feðgana Guðjón bónda og son hans Dóra.

?Hross? verða ?hestar?, ?glitti? verður ?stirndi? og ?döggslúngin

[?] í morgunsárinu? er dregið saman í ?morgundögg?. Loks verða

glæpamennirnir undir klettunum á Þingvöllum að móðurinni Sig-

ríði sem úr dyrunum í Laxnesi horfir á eftir syni sínum út í lífið.

Nýmæli

Samkvæmt því sem Hannes segir í greinargerð sinni felast nýmæl-

in í bók hans einkum í þrennu. Í fyrsta lagi í leiðréttingum á þeim

heimildum sem hann nýtir sér, í öðru lagi í fróðleik ?um menn og

atvik?,67 t.a.m. ?fróðleikur um Brynka, sem drepinn var á Lauga-

vegi?, ?fróðleikur um vini og velunnara?, ?fróðleikur um Sel í

Múlasveit?, ?margar sögur um Halldór og skólabræður hans,?

?gamanvísur frá 1930?, ?hvað ábótinn í klaustrinu sagði við Jón

Sveinsson? og ?hvers vegna slitnaði upp úr trúlofun þeirra?. Í þriðja

lagi felast nýmælin í nafnbirtingum, svo sem ?hver leyndist undir

nafninu Björn Hannesson?, og ?hver maðurinn var (að öllum lík-

indum), sem deildi harkalega undir dulnefni við Halldór í blöð-

um?. Einkum er þó Hannes gagntekinn af nafnbirtingu kvenna sem

ýmist verða ástkonur Halldórs eða fyrirmyndir að kvenlýsingum

hans. Hér má nefna ?hvaða stúlku Halldór var trúlofaður árin

1920?1922?, ?hvaða stúlku Halldór var hrifinn af í Flatey 1921?,

?hver var fyrirmyndin að Huldu í Barni náttúrunnar? og ?hvert

?hið ljósa man? var í lífi Halldórs?.68

H E L G A K R E S S216

Og glæpamennirnir stóðu undir

klettunum og horfðu á biskupshjónin

ríða; og það glitti á döggslúngin svart-

fext hrossin í morgunsárinu.66

út. Hann og Guðjón bóndi stigu á bak

hestum sínum og riðu úr hlaði. Sigríður

brá sér út í dyr og horfði á eftir eigin-

manni sínum og syni ríða brott. Það var

komið haust, en í morgundögginni

stirndi á svartfexta hestana. (Bls. 59)

66 Halldór Laxness, Íslandsklukkan (1943?1946). Önnur útgáfa (Reykjavík, 1957),

bls. 442.

67 Hannes Hólmsteinn Gissurarson, ?Greinargerð?, bls. 29, dálkur 1.

68 Öll eru þessi dæmi á bls. 29 í greinargerðinni, dálki 2 og 3.

Saga 2004 - NOTA  1.12.2004 9:40  Page 216