Ný saga

						Hörður Vilberg Lárusson

Stefnt var að

þvíað móta

vel upplýstan

hermann sem

væri stoltur af

einkennisbún-

ingi sínum og

fóðurlandi

Mynd 6.

Húsakynni útvarps-

og sjónvarpsstöðva

varnarliðsins á

Keflavíkurflugvelii.

símamálastjóra að höfðu samráði við utanrík-

isráðherra, en þeir töldu ekkert því til fyrir-

stöðu að auka afl sjónvarpsstöðvarinnar.l'J

Ekki var vanþörf á því þar sem stöðin var

orðin úrelt og í niðurníðslu.20 Leyfisveitingin

var hins vegar ekki gerð opinber fyrr en í nóv-

ember 1961 og vakti það tortryggni á meðal

andstæðinga Keflvavíkursjónvarpsins sem

töldu að maðkur væri í mysunni. Þannig sagði

í Tímanum að stækkunin væri ekkí miðuð við

þarl'ir varnarliðsins heldur miðaði hún að því

að koma amerískum sjónarmiðum og áróðri á

framfæri.21 Spurningin var sú hvort tæknileg-

ar eða pólitískar ástæður lægju til grundvallar

stækkuninni. Hvort stækkun stöðvarinnar

miðaði aðeins að því að bæta móttökuskilyrði

á Keflavíkurflugvelli eða hvort ætlunin væri

að tryggja að sjónvarpið næði til Islendinga

og hefði áhrif á skoðanir þeirra og viðhorf.

En hver var yfirlýstur tilgangur Bandaríkja-

manna með sjónvarpsrekstri sínum? I luttugu

ára afmælisriti fjölmiðlaþjónustu Bandaríkja-

hers (A.F.R.T. S.) sem kom út árið 1962 var vitn-

að í John F. Kennedy Bandaríkjaforseta þar

sem hann sagði: „In these challenging times,

it is vitally important that all citizens of the

United States be fully informed about the

critical issues facing the Nation." í formála rits-

ins sagði síðan: „In this decade of anxiety and

conflicting ideologies, Radio and Television

have inherited a grave responsibility for

keeping Americans knowledgeable and in-

formed on national and international issues."

Bandaríkjamenn höfðu því tekið útvarp og

sjónvarp í þjónustu sína við að upplýsa her-

menn sína á erlendri grundu. Þeir löldu að

liðsmenn sínir væru þátttakendur í einu erfið-

asta verkefni allra tíma, að tryggja öryggi hins

frjálsa heims. Sú barátta væri þó ekki alltaf

háð með áþreifanlegum vopnum s.s. skrið-

drekum og skotvopnum, heldur miklu íremur

með ólíkum hugmyndum eða hugmyndakerf-

um. I þeirri baráttu væri vel upplýstur her-

maður lífsnauðsynlegt vopn, og hann yrði að

þekkja þau málefni sem í deiglunni væru, og

ekki síður að þekkja hugmyndafræði andstæð-

ingsins. Framkvæmdastjórn menntunar- og upp-

iýsingaþjónustu hersins (Directorate for

Armed Forces Information and Education)

sá samkvæmt samræmdum áætlunum um að

útvega hermönnum veggspjöld, bæklinga og

kvikmyndir ásamt útvarps- og sjónvarpsefni

til þess að innræta þeim rétt viðhorf og til að

stytta þeim stundir. Dagskrá sjónvarpsstöðva

hersins samanstóð af fréttum, íþróttum, um-

ræðuþáttum, fræðsluþáttum um vísindi, trú

og menntun, og einnig kom fyrir að fjallað

væri sérstaklega um fyrirbæri eins og lýðræði

og kommúnisma. Stefnt var að því að móta

vel upplýstan hermann sem væri stoltur af

einkennisbúningi sínum og föðurlandi.22

Það skyldi því engan undra að sósíalistar

og aðrir andstæðingar hersins mótmæltu Kefla-

víkursjónvarpinu ákaft þar sem það boðaði

og stóð fyrir hugmyndafræði sem þeir voru

algjörlega mótfallnir. I þeirra augum var því

um harðsvíraðan áróður að ræða og vissulega

mátti finna efni í Keflavíkursjónvarpinu sem

22