Hörður Vilberg Lárusson A haustdögum ársins 1966 var íslenskt sjónvarp á næsta leiti og var þá gert opinbert hvernig sambýli þess og bandaríska sjónvarpsins yrði háttað Mynd 14. Gestum var gjarnan boðið til að horfa á sjónvarpið. ins gerði það að verkum að ómögulegt var að það yrði rekið samhliða íslensku sjónvarpi. Til stuðnings orðum Bandaríkjamanna um þátt dagskrárframleiðenda má benda á bréf Tims Vignoles frá MCA TV Ltd. til Steindórs Hjörleifssonar dagskrárstjóra Ríkissjónvarps- ins þann 14. febrúar 1966. í bréfinu sagði Vignoles að fyrirtæki hans væri mjög áhuga- samt vegna væntanlegs íslensks sjónvarps, og það vildi gera allt sem í valdi þess stæði til að koma því á fót og tryggja vinsældir þess. Vegna þessa hefðu þeir ákveðið og fyrirskip- að að hætt yrði að sjónvarpa efni þeirra um sjónvarpsstöðina í Keflavík, svo að hægt yrði að sýna það í Ríkissjónvarpinu. Voru það þættirnir Riverboat, Alfred Hitchcock pres- ents, M Squad og Checkmate.66 Á haustdögum ársins 1966 var íslenskt sjónvarp á næsta leiti og var þá gert opinbert hvernig sambýli þess og bandaríska sjón- varpsins yrði háttað. Þann 6. september sendi Ralph Weymouth, aðmíráll og yfirmaður varn- arliðsíns, Emil Jónssyni, utanríkisráðherra bréf, þar sem hann óskaði eftir því að tak- markanir á Keflavíkursjónvarpinu yrðu gerð- ar þegar ríkisstjórn íslands áliti heppilegast, væntanlega þegar íslenska sjónvarpið hæfi út- sendingar, til að valda íslenskum áhorfendum hersjónvarpsins sem minnstum óþægindum.67 Þann 7. september svaraði utanríkisráð- herra bréfi aðmírálsins og tjáði honum að rík- isstjórn Islands væri ekki mótfallin lakmörk- unum á sjónvarpsúlsendingum hersins. Ósk- aði hann jafnframt eftir því að breytingar á útsendingum Keflavíkursjónvarpsins yrðu samræmdar tilkomu íslenska sjónvarpsins.(,x Voru þessi bréfaskrif gerð opinber þann 8. september og því loksins ljóst að Keflavíkur- sjónvarpið yrði takmarkað/'9 Utsendingar Ríkissjónvarpsins hófust að kvöldi 30. september 1966 en áður en fyrsti dagskrárliður þess fór í loftið barst símskeyti frá Gylfa Þ. Gíslasyni menntamálaráðherra sem staddur var í Washington. í skeytinu sagði að af gefnu tilefni væri athygli Ríkisútvarps- ins vakin á því að það væri ríkisstjórnarinnar að ákveða hvenær og með hvaða hætti ís- lenskt sjónvarp tæki formlega til starfa. Á meðan afnotagjald hefði ekki verið ákveðið væri ekki hægt að taka endanlegar ákvarðan- ir um starfsemina og minnti hann á bréfa- skipti Weymouths aðmíráls og utanríkisráð- herra um takmörkun útsendingar Keflavíkur- sjónvarpsins þegar íslenskt sjónvarp tæki til starfa. I skeytinu sagði: „Ríkisstjórnin telur íslenskt sjónvarp ekki taka formlega til starfa fyrr en hafin verður sending reglulegrar dag- skrár eins og hún á að verða vikulega í sam- ræmi við ákvarðanir um afnotagjald og aug- lýsingataxta." Hins vegar hefði ríkisstjórnin ekkert við það að athuga að efnt væri til til- raunaútsendinga áður en sjónvarpið tæki formlega til starfa. Lagði Gylfi á það rfka á- herslu að skýrt kæmi fram að hér væri um til- raunasjónvarp að ræða en ekki formlegt upp- haf íslensks sjónvarps.70 Þessi ákveðna af- staða Gylfa um að ekki mætti líta á útsend- ingu Ríkissjónvarpsins þann 30. september 1966 sem formlegt upphaf íslensks sjónvarps er athyglisverð, en tengist væntanlega sam- komulaginu við varnarliðið um að sjónvarp þess yrði ekki takmarkað fyrr en reglulegar útsendingar íslenska sjónvarpsins væru hafn- ar. Er helst að sjá að þetta hafi verið gert til að valda ekki sjónvarpsnotendum sem höfðu vanið sig á reglulega dagskrá óþægindum. Islenska þjóðin hafði eignast sitt eigið sjón- varp og var nú komin í hóp þeirra þjóða sem höfðu tileinkað sér þennan nýja miðil. Eflaust hefur það styrkt einhverja í trúnni á sjálfstæði Islendinga, einkum þá sem áður töldu að sjón- varpsútsendingar bandaríska hersins á íslandi væru ósamboðnar íslenskri þjóð. Skilaboðin með stofnun íslensks sjónvarps voru: Við get- um líka. 30
Beinir tenglar