Sískrifandi smiður vaxandi - á haustvertíðum var oft mikið um útróðramenn. Það þótti lengi erfið kirkjusókn í Ólafsvík að sækja kirkju innað Fróðá og eins að flytja lík þangað á öllum tíma árs því vegur er lang- ur og yfir tvær slæmar ár að fara, Fossá og Fróðá. Það fór því að bera á því að Ólafsvík- ingar viidu fara að koma upp kirkju í Ólafsvík en til þess skorti bæði fé og framkværndir. Hrökkluðust til Ameríku Um 1890 fluttist hingað nýr verslunarstjóri til gömlu Ólafsvíkurverslunarinnar. Það var Ein- ar Markússon sem síðar varð kaupmaður hér, mikill áhuga- og dugnaðarmaður sem lyfti upp mörgum framkvæmdum. Hann reis þá upp með miklum áhuga fyrir því að byggja kirkju í Ólafsvík ásamt fleiri áhugamönnum, þ.e. færa Fróðárkirkju til Ólafsvíkur. Þá byrj- uðu fundahöld um kirkjufærslumálið og ég hefi heyrt sagt frá því að það hafi oft verið heitir fundir, því allir innri hreppsbúar hafi staðið fast á móti kirkjufærslunni. Töldu þeir kirkjusókn til Ólafsvíkur örðuga eins og Óls- ararnir töldu að sækja kirkju innað Fróðá. Þó fór það svo að atkvæðagreiðsla fór fram í söfnuðinum, þar sem kirkjufærslan var sam- þykkt með meirihluta atkvæða. Eftir atkvæða- greiðsluna reis upp megn óánægja hjá inn- sveitarmönnum, því þá voru þar margir bænd- ur stífir í sinni, kirkjuræknir og vanafastir og undu illa þessum málalokum. Fór það svo að tveir bændur vildu ekki láta undan, heldur fluttu þeir burtu af jörðum sínum úr sveit- inni, alla leið til Ameríku. Þetta voru bændurnir Grímólfur Ólafsson hreppstjóri í Mávahlíð og Sturla Bjamason í Kötluholti, og nokkrir bænd- ur sem eftir sátu munu sjaldan hafa sótt messu í Ólafsvík. Gerningaveður við flutninga Vorið 1892 kom norskt timburskip á Ólafs- víkurhöfn með við í þá fyrirhuguðu Ólafsvík- urkirkju; tilhöggvin grind og allt sem henni tilheyrði svo sem timburglugga og annað byggingarefni og var búið að ætla henni stað út á svokölluðum Ólafsvíkurbölum, fallegum stað. Þá voru ráðnir fjórir smiðir til að setja hana upp; 1. yfirsmiður var Bjarni Þorkels- son, sonur séra Þorkels Eyjólfssonar á Staðar- stað, 2. Ágúst Þórarinsson, þá skólastjóri í Ólafsvík, síðar kaupmaður í Stykkishólmi, 3. Guðbrandur Guðbrandsson smiður og bóndi á Fróðá, 4. Gunnlaugur Gunnlaugsson smið- ur Ólafsvík. Settu þessir menn kirkjuna upp þetta sumar, en fyrirhugað var að vígja hana fyrir jólin 1892. I skammdeginu, 2. desember, var sóknar- mönnum gert að skyldu að sækja altarið og prédikunarstólinn inn í Fróðárkirkju, en þessa gripi átti að nota í hina nýju Ólafsvíkur- kirkju. Þurftu mennirnir að bera þessa hluti á rám eða kviktrjám sem kallað var, því þá voru ekki komin þau farartæki sem nú gerist. Veð- ur var gott að morgni þessa dags. En þegar burðarkarlar voru að leggja af stað með þess- ar þungu byrðar frá Fróðá og komnir út í Króka, þá skall á þá svo mikið norðanrok með sorta kafaldsbyl og gaddfrosti, að við sjálft lá að þeir yrðu að skilja eftir stólinn og altarið. En af því að þetta voru harðduglegir menn þá komust þeir alla leið út í kirkju. Þessi ferð var gömlum mönnum lengi minnis- stæð. Og ekki var laust við að þeir sem voru hjátrúarfullir gerðu sér þær hugmyndir að veður þetta hefði verið gerningaveður sem hefði verið frá fornum framliðnum úr kirkju- garðinum á Fróðá. Þeir hefðu ekki verið ánægðir með að missa hina dýru gripi frá þessum fornhelga stað, þar sem bein þeirra hvíla á Fróðá. Mynd 7. Fyrir altarí gömlu Ólafsvikurkirkju. Þarna er gamli prédikunarstóllinn úr Fróðárkirkju sem lenti í „gern- ingaveðrínu" 2. desember 1892. Og ekki var laust við að þeir sem voru hjátrúarfullir gerðu sér þær hugmyndir að veður þetta hefði verið gerningaveður sem hefði verið frá fornum framliðnum úr kirkjugarðinum á Fróðá 53
Beinir tenglar