Gotasaga Þótt Gotar væru heiðnir, sigldu þeir með kaupskap sinn til allra landa, kristinna og heið- inna. Þá kynntust kaupmenn kristnum siðum í kristnum löndum. Sumir létu þá skírast og fluttu til Gotlands kristna presta. Botair af Akubekk hét sá, er fyrstur gerði kirkju á stað, er nú heitir Kolastaðir. Það vildu landsmenn ekki sætta sig við og brenndu hana; því heitir staðurinn enn Kolastaðir. Eftir þennan tíma var blótað í Vi. Þar gerði [hann] aðra kirkju. Þá sömu kirkju vildu landsmenn og brenna. Þá fór hann sjálfur upp á kirkjuna og sagði: Ef þið ætlið að brenna hana, skuluð þið brenna mig með kirkjunni." Hann var sjálfur voldugur og átti að konu dóttur mikils valds- manns, er hét Likair hinn snjalli og bjó á stað þeim, er Steinkirkja heitir. Hann réð mestu á þeim tíma. Hann studdi Botair tengdason sinn og sagði: Vogið ykkur ekki að brenna manninn eða kirkju hans, því að hún stendur í Vi, neðan klettsins." Við svo búið fékk kirkj- an að standa óbrennd. Hún var sett þar í nafni allra heilagra á þeim stað, er nú kallast Pét- urskirkja. Það var fyrsta kirkja á Gotlandi, er fékk að standa. Nokkru síðar en þetta var lét tengdafaðir- inn Likair hinn snjalli skíra sig og húsfreyju sína, börn sín og allt heimilisfólk, og hann reisti kirkju á bæ sínum á þeim stað, er nú heitir Steinkirkja. Það var fyrsta kirkjan í landinu, uppi í nyrzta þriðjungnum. Þegar Gotar sáu kristinna manna siðu, hlýddu þeir boði guðs og lærðra manna kenningu, tóku þá al- mennilega við kristindómi sjálfviljugir án nauð- ungar, svo að enginn þvingaði þá til kristni. Þegar menn voru orðnir almennt kristnir, var reist önnur kirkja í Atlingabo. Hún var sú fyrsta í miðþriðjungnum. Síðan var þriðja kirkjan reist á landinu í Farþaim [Farden- hreppi á Gotlandi] í syðsta þriðjungnum. Kirkjum fjölgaði enn á Gotlandi, því að menn reistu nú kirkjur meira eftir því, hvað mönnum hentaði. Áður en Gotland tók varanlega við nokkrum biskupi, komu biskupar til Got- lands, pílagrímar til Landsins helga, Jerúsal- em, er sneru heim þaðan. Þann tíma lá leiðin austur um Rússland og Grikkland til Jerúsal- em. Þeir vígðu fyrst kirkjur og kirkjugarða að bæn þeirra, er gera létu kirkjurnar. Þegar fSilr ¦mmi& éiktW&Bmmm\iS$^m\Wfi^- / HM i m w&F - ¦ %A ÍS'V ' t ¦ -e Tfli ^' ¦JR íyiJMí^lK WmrPw. aJ^^Rl t |iuU-jJ mwá 1 ;. ... ., Si *¦ a í " ;:' ?--W*1 l x ' -P"' ', M - 1«-* , m- ff fl P 1 § .llgH MSuSt '¦¦ m ' e'-I' kM- . z&'é f-ff 'i^ m'&: 'w^Br'-'r ." J IPSfi % ~ m9P mt-m ISfiftv ' »' 1 1 f 'fí ¦'¦'&$& ~~~~ -o- -J Gotar höfðu snúizt til kristni, sendu þeir sendiboða til æðsta biskupsins í Leoncopungi [Linköping], þar sem hann var næstur þeim, að hann samkvæmt réttri skipan kæmi til Gotlands að veita hjálp upp á þau býti, að biskupinn kæmi frá Leoncopungi þriðja hvert ár til Gotlands ásamt tólf manna sinna, er fyl-gja skyldu honum um allt landið á hestum bænda jafnmörgum og ekki fleiri. Biskupnum er ætlað að fara um Gotland til að vígja kirkj-ur og þiggja umbun sína: þrjár máltíðir og ekki fleiri fyrir hverja kirkjuvígslu, auk þrigg-ja marka; fyrir hverja altarisvígslu eina máltíð og tólf aura, ef einungis altari skal vígt, en sé hvort tveggja óvígt fyrir, altari og kirkja, skulu bæði vígð gegn þremur máltíðum og þremur mörkum fjár. Biskup skal, þegar hann kem-ur, þiggja viðurgerning af öðrum hverjum presti, þrjár máltíðir og ekki meir. Af öðrum hverjum presti, sem veitti ekki viðurgerning það árið, skal biskup þiggja umbun, eins og Mynd 4. Kirkja heilagrar Karinar í Visby var hin veglegasta, eins og rústirnar sína. 69