Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Siglfiršingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Siglfiršingur

						<&aM
fr~r~tj
26. árgangur.
Laugardagur 14. febrúar 1953.
1. tölublað.
OSKAR
útgerða
Hinn 15. jan. s.I. barst s-ú
harmafregn til þjóðarinnar, að
Óskar Halldórsson, útgerðarmað-
ur, Ingólfsstræti 21 í Reykjavík,
væri dáinn.
Saga þjóðarinnar mun ávaílt
geyma minningu hugsjóna-, fram-
kvæmda- og drengskaparmanns-
ins Óskars Halldórssonar útgerð-
armanns.
Óskar var fæddur á Akránesi
17. júní 1893. Foréldrar hans
voru Guðný Jónsdóttir Ottesen og
Halldór Guðbjarnarsön, bátafor-
maður á Akranesi. Ungur fór
Óskar í búnaðarskólann á Hvann-
eyri. 15 ára var hann útskrifaður
búfræðingur. — 16. ára fór Óskar
til Danmerkur. Hjá bónda þeim á
Amager, sem hann vann hjá, fékfe
hann harðan skóla, krafðist því
æt'ið mikillar vinnu af sjálfum sér
og öðrum. Fór snemöia á f ætur og
seint að sofa. Ástundaði alla æfi
langan vinnudag. Óskar stundaði
garðyrkjustörf hér heima árin
1913—1914 og ræktaði fyrstur
manna tómata á íslandi, svo vitað
sé. Óskar vann, sem plæingamað-
ur hjá Búnaðarsambandi Kjalar-
nesþings og gaman var að sjá
glampann í augum hans, er hann
sýndi sáðslétturnar sínar og sagði
frá vinnubrögðum þeirra tíma, —
Síðan fór hann í þann góða skóla
að bræða þorskalifur, slor og grút'
ur voru engin skammaryrði í
hans munni, og hingað til Siglu- •
fjarðar kom hann fyrst, með lifr-
arbræðslupottana tvo og 15 tóm-
ar lýsistunnur. Árla morgun 10.
júní 1917. Óskar Halldorsson leit
Sigiuf jörð fyrst, frá hafinu. Sjálf-
ur lýsir hann því þannig:
„Snemma morgun — klukkan að
ganga 6, hinn 10. júní, er ég vakn-
aður og sé þá inn í mynni Siglu-
f jarðar, Siglunes á bakborða. —
Strákarnir á stjórnborða, Sjórinn
spegilsléttur, sól og hiti, f jölllin
há og tignarleg á báðar hiiðar.
Hafði ég engan fjörð séð fallegri
fyrr, að undanteknum Dýrafirði."
Andrés Hafliðason var fyrstur
manna hér til að leiðbeina Óskari
um staðsetningu lifrarbræðslu-
tækjanna. Eftir 3ja túna veru 'í
landi hér, var Ós'kar orðinn lóðar-
eigandi  og byrjaður  að  byggja
HALLDORSSON
rmaður - Minningarorð.
hér hús við Álalækinn. Árið eftir
byrjar Óskar hér síldarsöltun og
síðar útgerð. Ekki valdi Óskar
Halldórsson sér bezta plássið í
höfninni. O, nei. Við brimsorfna
kletta út við Bakka, 'þar sem út-
hafsaldan var feraftmest og1 ís-
rekið mest byrjaði hann s'ildar-
söltun. Um margra ára skeið gekk
hann undir nafninu Óskar á
Bakka. Sjálfur segir hann: „Eg
var stundum undir bakkanum og
stundum ofan á honum, því jafn-
an valt á ýmsu í síldarútveginum,
þingað til sldarverksmiðjurnar
komu til sögunnar."
Af veru sinni á Bakka, hefur
Óskar     áJbyggilega     hugkvæmst
'margt í sambandi við1 ibryggju-
byggingu og hafnarumbætur. —
Enda eins og alþjóð veit, athafna-
! samur um 'þau mál, og mörg
byggðalög landsins njóta þess í
dag, þó Keflavík á Reykjanes-
skaga muni þar af bera.
Óskar Halldórsson vissi vel, að
;s'ildin er gullið íslendinga. Þessi
mikli gullgrafari benti því, öðrum
mönnum fremur á leiðir til að not-
færa sér þennan auð. Öskar Hall-
dórsson átti hugmyndina að stof n-
un Síldarverksmiðja ríkisins og
allri þeirri stóriðju, sem við þær
eru bundnar. Margir góðir menn
fylgdu honum þar að málum, en
mest og bezt Magnús heitinn Krist
jánsson alþ.m. og síðar fjármála-
ráðherra.
Sjálfan  iangaði  Óskar  til  að
reisa  héx   síldarverksmiðju^   og
voru vélarnar komnar hingað á
staðinn, en atvikin urðu þau, að
þær fóru i síldarbræðsluskipið
„Hæring", þar sem hann var hlut-
hafi að i/4.
Óskar hefur ávallt rekið hér
síldarsöltun í stórum stíl, eftir því
sem veiði hefur leift. Tvö s;l. suni
ur hefur hann haldið sig að Rauf-
arhöfn, en þar hefur hann reist
fuilkomnustu síldarsöltunarstöð á
íslandi. Óskar byggði hér íshús
1925, og keypti hér frystihús Ás-
géirs Péturssónar 1942."   '
Síldarfrystingu til beitu rák
Óskar í stærri stíl en nokkur
annar.
Vinnudagur Óskars Halldórs-
sonar var langur á sumrin. Vafa-
samt er, hvort nokkur maður á
íslandi hefur haft lengri Vinriu-
dag. Alltaf opið útvarp stillt á
bátábylgjuna. Fyrstur mánna' í'
taibrúna, þá hann heyrði, að éin-
hver fór. í báta. Þær voru margar
næturnar, sem hann sofnaði vart
blund. Óskar gerði út mörg skip
um dagana, linuveiðara, mótor-
báta og botnvörpunginn. „Faxa".
1936 gerði Óskar út m.b. Snorra
Goða til fiskveiða við Grænland.
Óskar átti í mörgum hraðlrysti-
húsum ogi þaulkunnugur þeim at-
vinnurekstri.-Óskar var stórka'up-
andi að lýsi og lifur til dauða-
dags. Óskar var ágætlega ritfær
maður og skrifaði oft i blöðin,
bréf til þjóðarinnar, eins og hann
orðaði það. Öskar kvæntíst'árið
1915. Guðrúnu Ólafsdóttuf; frá
Litla-Skarði í Stafholtstungrim,:
Þeim hjónum varð 8 barna auðið.
Tvö eru látin, .Guðný .6 ára,, og.
Theódór, sem fórst með Jarilinum
í Englandssiglingu árið 1941. Eitt
mesta   lán   Óskars   í   l'ifinu   var'
(Framhald á 2. síðu)
STEFANIA MARGRfT JÖHANNESDÓÍTIR
Fædd 5. ágúst 1873. — Dáin 30. janúar 1953.
Dauðsföllum, jafnvel þó um
éllilasleik sé að ræða, og menn
viti, að ekkert sé æskilegra fyrir
hinn ellihruma en að fá hvíld,
þá er það nú svo samt, að þegar
ættmenn og vinir missa gamlan
og góðan förunaut vaknar Jþeim
í brjósti söknuður.
Stefanía, á Á er fyrir skömmu
látin. Ekki finnst mér þessi upp-
hafsórð ' vera oviðeigandi gagn-
vart dauðsf alli hennar, þegar litið
er á heilsuferð á hennar elliárum,
ættingja hennar og vini.
Ekki er mér fyllilega kunnugt
um verustaði hennar á hennar
æviferli. Á ungdómsárum sínum
kom hún frá Ólafsfirði með móð-
ur sinni o.g stjúpa að Reykjum á
Reykjaströnd í Skagafirði. Síðar
gfitist hún manni sínum Birni
Guðmundssyni, sem hún missti
fyrir nokkrum árum. Er mér svo
ekki kunnugt um verustaði þeirra
hjóna, þar til þau fluttust að Á
í Unadal er var í sömusveit, sem
ég átti heima, kynntist ég þeim
hjónum að öllu hinu bezta. Þaðan
fluttust þau til Siglufjarðar og
bjuggu- par saman ailmörg ár,
eða þar til maður hennar dézt.
Síðan hefir hún átt hér ihéim^
og verið kennd við heimilið Á,;
er hún flutti síðast frá, og sagt:..
Stefanía á Á.
Stef anía var merk kona á
mörgum sviðum, studdi mann
sinn með hug'sun, ástunduri o^
vinnu. | Börnum»- sínum reyndist-
hún góð móðir, bar fyrir þeim
mikla og góða umhyggju.             n
Meðal heimilisstarfanna og
góðri hugsun um bom s'in," lagði
hún fyrir sig saumastörf. Rækti
hún þau með ráði og dáð, meðan
þrek og heilsa leyfðu, enda fóru
þau henni snilldarlega vel úr
hendi. Hún átti líka meirá í fór-';
um sínum, hún vildi sem fiestum-
gott gera og sýndi það í vérki.
Þess naut égi í r'ikum mæli, eins
og fleiri, og ekki síður á herinar
eldri árum en. yngri, enda munu
margir minnast hennar með þafek-
læti.    . ¦     'jS                                 '.[.'..'_'„
Síðast en ekki sízt vil ég mhjífi'
ast Stefaniu viðyifejandi litlustúlk
unni, sem hjá-henni hefir verið
frá fæðingu, ^og. hún kallaði
mömmu. Er mér kunnugt, að bún
vildi þrátt fyrir sína vanheilsu
og lamaða ferafta fyrir hana- áíit
gera og beina henni á þær ibraut-
(Framhald á 4, »íöu),
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4