Asgrímur Jónsson: Ur Húsaletlsskógi. nokkru sinni áður að greina skýrar línur á myndhugsun sinni, hann verður að verja orku írá hreinu sköpunarstarfi til könnun- ar á jörðinni undir íótum sér, reyna hvort hún er held. Listasaga sem önnur saga er meira en ómetanleg þekkíngarlind, hún er brýn andi hvatning. 1 henni berum við okkur samcm við genginn tíma, drögum álykt- anir af honum, sjáum hversu við getum af honum lrt, vörumst víti hans. Lista- saga stendur í nánum tengslum við sögu landsins í heild. Hún er vopnið, sem við verjumst með httum fortíðarinnar, er þr ríða í garð búnar dulargervi hversdags- klða okkar. Við fyrstu sýn virðast myndlistir á Is- landi í dag eiga lítið sem ekkert skylt við þá listiðju, er hér óx upp fyrr á öld- um, vera án nokkurs sambands við hana. En ef við lítum aðeins upp af þeim tíma. sem bindur augu okkar, sjáum í heild for- tíð og nútíð, finnum við að tengslin við forna listháttu eru styrkari en við hugð- um í fyrstu og aðstður skyldari. Sömu httur að varast. Þjóðfélag, sem hefur ó sér ákveðið snið, bundið af legu sinni og atvinnuháttum, breytist ekki svo að ó- skynsamlegt sé að hugsa, að sömu htt- ur gangi aftur, þótt í öðrum búning sé. Samfélag þjóðanna er sem samfélag mannsins, háð gagnkvmum kynnum. Því er stundum haldið að þjóðinni, að hún ein hafi skapað þá menningu, er hún býr við og er stoltust af. Slíkt er rangt. Á blómaskeiði hennar hafði hún lifandi sam- band við vakandi lista- og menningarlíf álfunnar; án þess hefði hún aldrei mótað hugsun sína í varanlegt form, hvort sem það nefndist saga, Ijóð eða vefnaður. Aftur á móti er vitað, að hún varð aft- ur úr á sviði lista er einangrun landsins TIMARITIÐ VAKI 30