Vaki

						Jón Stefánsson:  Skúlaskeið.

hófst í lok miðalda. Þá dagaði hér uppi

stíla og stefnur fyrri alda, vegna þess að

þjóðin haíði ekki fœri að halda uppi kynn-

um við framvinduna í menningu megin-

landsins. Ástœðurnar til þess eru kunnar.

Þœr œttu að vera mönnum ein sönnun

þess, hversu háð listin er efnahagslegri

og pólitískri afkomu hverrar þjóðar, og

þœr œttu að brýna fyrir þeim um leið

nauðsyn þess að smdþjóð hafi stöðugt

samband við það sem kvikast er í list

hinna stœrri menningarþjóða. Smáþjóð-

in fœr ekki safnað þeim auði, serri dregur

til sín merkustu menningartœkin og skap-

ar þann jarðveg sem er skilyrði blómlegu

listalífi. Slík fullyrðing er hvorki aðfengin

né svífandi hugmynd. Hún er lifandi orð.

TlMARITIÐ VAKI

Hugsum til þeirra ungu manna, er fóru

til náms í skugga hnignandi aldar. Hug-

ur þeirra stefndi eflaust hátt eins og allra

œskumanna, en sogaðist niður í svaðið

af óviðráðanlegum ytri ástceðum. Þeim

var ekki fengin sú varðstaða, sem hagur

þeirra og þjóðar þeirrar allrar var undir

komin: að gœta sjálfstœðis, að gœta heið-

us, að gœta lífs hennar.

Sú hefð hefur komizt á að skipa list í

tvo flokka: listiðnað og fagrar listir. Ef

verkið sem listin hefur setzt að í er nýti-

legt á veraldlegan mœlikvarða, leir-

krukka, hnífur eða stóll, telst það til fyrri

flokksins, en sé það aftur á móti í engan

stað  nothœft  í  þeim  skilningi,   telst  það

31