Vaki

						Jón Þorleiíssorr.  Grjótprammi á Reykjavikurhöín.

til myndlista. Var þá við því að búast, að

listhugsun þjóðarinnar hrapaði snögg-

lega niður á stig frummannsins, þótt um

algerlega ný viðhorí vœri að rœða til

efnis og forms? Varla. Að þessu leyti verð-

ur að álykta, að fyrsti vöxtur myndlistar

á íslandi hafi verið eðlilegur, þótt hún fœri

á mis við ella sjálfsögð, frumstœð stig og

langa og hœgfara þróun. Vandi frum-

herjanna var meðal annars fólginn í því,

að þeir voru landnámsmenn jafnframt því,

að þeir bjuggu fyrir í landinu. List þeirra,

list okkar í dag, ber óafmáanleg einkenni

þess, að upphaf hennar er eins og í lausu

lofti, það er byggt niður fyrir sig, byrjað

í  hugmyndinni og  henni  þrýst  niður  til

jarðar. Engin listiðn var fyrir hendi, er

fœr vœri um að taka á móti hinum nýju

viðhorfum og falla saman við þau, hvoru-

tveggja til styrktar og án þess að greindi

í mótin. Gegnir sama máli um listina sem

um önnur fyrirbœri þjóðfélagsins á þeim

tíma, er losnar um allar ófrelsisviðjar og

ný gróska kemur í líf þjóðarinnar sam-

fara bœttri efnahagslegri aðbúð og vax-

Snorri Arinbjarnar:   Frá  Skagaströnd.

Þorvaldur Skúlason: Kona.

andi sjálfstœðisvitund. Stökkbreyting list-

arinnar er samstíg öðrum þáttum þjóðlifs-

ins. Eðli og orsakir þessara byltinga eiga

sér sömu forsendur, kostir þeirra og gallar

þeir sömu.

Það mœtti jafnvel líkja byltingu listar-

innar við þá sem varð á samgöngum

landsins á þessari öld. Menn hafa einung-

is fram til þessa fundið til meiri þarfar

fyrir bíla og flugvélar en málverk og högg-

myndir. Fyrir því hefur bylting samgangn-

anna orðið öllum þorra manna auðskild-

ari en hin.

TlMARITIÐ VAKI

33