Vaki

						Kristján Daviðsson: Kona.

Við nánarí athugun á verkum og staríi

frumherja listar nútímans á Islandi verður

þegar fyrir manni sú staðreynd, að þeir

urðu að leita í sama farveg list sinni til

framdráttar og starfsbrœður þeirra að

fornu, að svo miklu leyti, sem leyfilegt er

að kalla þá starfsbrœður: smiði og tré-

skurðarmenn, handritaskreytara og bók-

bindara. Allir verða þeir að sœkja mennt-

un og þekking til erlendra linda, velja og

hafna eftir því sem þórfin krafði þá. Á

sama hátt og gotneski stíllinn var tekinn

til fyrirmyndar um alla listiðju á Islandi

í lok miðalda, verður impressionisminn í

Evrópu í lok nítjóndu aldar helzti aflgjafi

fyrsta nútímamálverks á Islandi. Lands-

lagsdýrkun impressionismans ásamt eðli-

legri ást Islendingsins á stórbrotinni nátt-

úru lands síns eru sennilega orsakir þess,

að sjónir eldri málaranna á Islandi, þeirra

er helzt hafa mótað smekk almennings,

hafa beinzt að landslaginu nœstum einu.

Þegar hin gagnkvœmu skipti, sem verða

að vera á milli vinnu og listar, eru höfð

í huga,  er kannski enn skiljanlegra dá-

Valtýr Pétursson: Á svörtum grunni.

leiðsluvald fjallanna í landi, þar sem ekk-

ert verk varð til að draga augun frá þeim,

ekkert fagurt hlutfall í húsi, breidd torgs

eða lengd strœtis, engin höggmynd, eng-

inn skreyttur veggur, varla húsgögn eða

skrautgripir. Einungis þessi endalausa

auðn, svipt þeim blikuh)úpi, sem annars

staðar hindrar augað að leita um of í

fjarskann, það hœttir þannig að dvelja

við umhverfið, hœttir jafnvel að setja sig

í samband við sýnina sem fyrir það ber.

Er ný hús tóku að rísa og þorp og bceir

að myndast í landinu, drógust sjónir þeirra

kynslóða, er komu eftir frumherjana smám

saman að sambýlinu og fjarlœgðust land-

ið í þeim skilningi að fjöllin voru ekki

lengur einráð. Atvinnulífið, heimilið, hlut-

írnir, maðurinn einn þeirra, náðu meiri

tökum á athygli myndlistamannanna

Hins vegar verða aðrir örðugleikar á vegi

TÍMARITIÐ  VAKI

34