Vaki

						DAGBOKARBROT

POUL LA COUR

Poul la Cour (fæddur 1902) er í fremstu röð núlifandi danskra skálda. Hann kom

fram sem skáld skömmu eftir 1920, en vakti ekki mikla athygli fyrr en 1927 með ljóða-

bókinni Den galliske Sommer. Síðan hefur hann gefið út fjölda bóka, aðallega Ijóðabæk-

ur, en einnig tvær skáldsögur. Fragmenter af en Dagbog (1948) er sennilega merkasta

verk hans hingað tlL Dagbókarbrotin voru fyrst birt í tímaritinu Heretica, sem er mái-

gagn nokkurra ungra skálda og rithöíunda. Ýmsir í þeim hópi hafa síðar hallazt að dul-

speki og metafysik, en deilt á rationalisma og náttúruvísindi. Þegar þetta kom í ljós,

hætti Paul la Cour samvinnu við tlmaritið. Bók hans hefur haft mikla þýðingu fyrir

ung dönsk skáld, enda má telja hana einhverja beztu greinargerð fyrir nútímaskáldskap,

sem gerð hefur verið. Höfundur segir m. a. í formála bókarinnar: Þessar athugasemdir

„eru engin tilraun til að semja fullkomna ars poetica, heldur árangur af hugsunum og

drögum á víð og dreif, þá er mér varð nauðsynlegt að réttlæta líf, sem er lifað til að skapa

og staðfesta skáldlegan veruleika." Og: „Á þessum dimmu tímum hafa skáldin þörf á að

leggja niður fyrir sjálfum sér, að því fer fjarri að skáldskapariðjan sé flótti, þvert á

móti á hún háleitu, ómissandi hlutverki að gegna i innsta eðli tilverunnar, og hin raun-

verulegu svik væru að fella þennan varnargarð gegn afskræmingu manneðlisins; hann

virðist að vísu veikbyggður, en er þó öflugur."

Á undan orðinu

Nei, ég get aldrei hœtt ctð leita, ég verð aldrei dugandi maður. Því eldri sem ég

verð, því reikulli verð ég, því víðar leita ég, þreifa mig áfram frá hugmynd til hug-

myndar. Ekkert þeirra forma, sem ég finn, fullnœgir mér framar. Þau skortir innri sann-

leik, sem þau áttu áður, en ég gat aldrei tileinkað mér að fullu. Það, sem liggur mér

á tungu, getur ekki öðlazt líf innan þeirra, eini mcelikvarðinn, sem við þekkjum. Er það

af því ég lœt mig dreyma um annarskonar skáldskap, skáldskap, sem ekki þarfnast

neinna forma og gengur nakinn og vamarlaus út í heiminn, barnslegan skáldskap,

sem ekki þvaðrar af metnaðargirni um að brjóta hinar hrœðilegu hugsanavenjur, sem

sundra okkur, af því hann er fœddur fyrir þeirra tíð, fœddur fyrir tíð angistarinnar.

Styrkasta vopn okkar gegn henni.

Eg hörfa frá tilrauninni, en samt dregur hún mig að sér. Það er þetta sem Rene

Char meinar með heitinu á nýjasta Ijóðasafni sínu Le Poeme pulvérisé að við verð-

um kannski í dag að mola kvœðið mélinu smœrra til að frelsa skáldskapinn. Ekkert

á sér stœrri köllun en hann. Hin pólitísku form eru aðeins ílát, sem hann á að fylla

lífi og lífssýnum. Aðeins skáldskapurinn getur frelsað manninn og heiminn, hvers

virði er þá kvœði mitt.

Enska skáldið Day Lewis sagði nýlega við mig, að okkar öld skapaði aðeins

minni háttar ljóð, vegna þess að hún leitar kjarnans, hún þorir ekki að fylla ljóð

sín með lýsingum, epískum köflum og stígandi hugsanagangi. Hún leitar hinnar fögru

ringulreiðar í stað nýrrar reglu, draumurinn um hreinan skáldskap er henni svo mik-

ils virði, að henni verða ekki á munni mikil kvœði, sem mennirnir geta lifað í, held-

ur öskur.

TlMARITIÐ VAKI

44